Lungsim ngaih sut puakzia

1.I gi na kei zong in nang thupi si cia hong ki ci leh nuam ki sa hi.
-Mi hing te ki hoih nuam tek na'pin a hoih kim ding hak sa.

2.Pil kei ta leng pil sicia hong ki cih nuam zaw veve hi.
-Pil na ki deih tek a mikim pil khin lo hi.

3.Hong ki zah tak bawl leh nuam ki sa a.
-A zah tak huai ding mi hak sa hi.

4.Mi khem peuh i dik nuam tek aa.
-A dik zo den ki om tuan lo hi.

5.Zawn na sang in hauh na ki deih zaw a.
-Mi khem peuh hau kim lo hi.

6.Mi ci tak hong ki cih ding i ut aa.
-A ci tak zo den ki om lo hi.

7.Hong ki pi muh leh i ut aa.
-Pi muh theih a om na ding hak sa hi.

8.A khial nuam kua mah ki om lo aa.
-A khial lo kua mah om lo hi.

9.Thu hoih i deih man in
-Thu hoih mah bawl sawm ding hoih hi.

10.Hong ki pi muh ding i deih man in.
-Mi muh na ah ki niam khiat tak a nasep kul hi.

Read More

Van gik lua sa ken

1. Mi dangte mai-ah na om ciangin lampi khak pa/nu hi
loin lampi hon sak pa/nu na hih ding hanciam in.
2. Gualzawhna pen a hun leh a mun cihte tungah kinga lo
hi. Na nasepna peuhah midangte etteh tak ding le mite
muan theih ding dong a na hanciam tawntung nak leh
gualzawh na in hong taisan ngei lo ding hi.
3. Tuahsia lawmlawm sing ee ci-in guallel kisa-in na om
kha hiam? Tuahsia na kisakna, guallel na kisaknate
tungtawn pan na ngah khak thu theihnate pen na mai lam a
dingin gual zawhna hi gige hi. Lungkia het loin, haksatnate
phu velvel lel in.
4. Mite' hong gensiat hong nehpik ding lau kha het kei in.
Nang lungsim singtho lam nang leh nang na kitel nak leh
nasep ding zom toto lel in. Na lampi tungah hong hawk
lawklawk ui khempeuh na buaipih khak leh na ngim na
tupna tung zo lo ding hi teh.
5. Gu nei ganhing, Kii nei ganhing gilote leh a sia a pha
ngaihsut gina mel nei lo mihingte tawh kigam lat sawm in.
Tuate pawl in, na khitui luanna ding bek piang sak lel ding
uh hi.
6. Mi duhhop huaiham lua, thu khat peuh a um baih
pahpah, mi hehpih lua baih kha pahpah cihte pawl na hih
khak leh kidawm in. Tua bang mite pen leitungah khem a
tuak mun pente a hi uh hi.
7. Na ngim, na tup bangin hong pian loh sim in, na-ut
peuhin om gawp kha kei in. Mihing a na pian khiat
nungsang, manpha tak mahin nuntak siam ding hanciam
kikkik in.
8. Na nuntakna meivak a tangsak na hih nop leh piak
khiatna hanciam in. Ngahna ah lungdamna a om sam hang
in, piakkhiatna ah lungdamna pen sawt vei kimang zawin
lungnopna kician piang sak hi.
9. Nang nopsak na ding bek tawh midangte khitui luang sak
kha het kei in. A hoih loh lam thei gegu napi, tawmvei
nopsak na ding lunggulh manin na khat peuh nasep giap
khak leh khantawn guh natna lungzinna suak kha thei ding
hi. Kidawm in.
10. Na maitai sak in, nuih mai le cin Gualzawhna ding,
Lungdamna dingin kahlei khat hong suak kha ding hi. Na
dah hun, na lungkham hun nangawnin kimaitai sak zo na hih
leh mi picing taktak na hi ding hi.
"Lungkham sinkhamna, thusia lasiate tungah kinga kha
ken, Pasian hong piak thu theih siamna, ngaihsut siamnate
na nuntak na ki-uk sak den in."

Read More

Numei te lungsim tawng nathei nuam hia?

Numeite' lungsim tawngh
na thei nuam hia?
Numeite' lungsim tawngh na thei
nuam hia? Anuai aa lai nasim
suak in..
1) Tehkak kei in!
" Ama' zi in innkuan sung thu
bangzah vaan zo aa, a papi
tungah bangzah in thusiam aa"
cih khawng tawh na zi pen
midang' zi tawh tehkak ngei kei
in.! Na zi tawh na omkhop
theihna hunhoih hunpha pen
adang bangmah tawh tehkak
theihloh a manpha mahmah khat
ahi hi. Na zi aw nisim in na zakna
pen midang khat ii aw sangin kam
khum penpen zaw ahi hi.
2) Awlmawh loin om ke'n!
Numeite' lungsim ngaihsuntna
pen hih baih lua mahmah hi. A
lawmngaih khat tawh kisai thu le
la ahih nakleh zong aleh lamin la
pah mawk uh hi. Nuak baih, haza
baih cih khatin om uh hi.
Hamsatna na tuah tak ciang ama
tungah genin na nihun kikum
khawm mainawt khawm hamtang
di kisamh hi. A thaneem hun tak
ciang zong a khut khauh takin len
di-in itna hu tawh thapia thei di hi
hangh. Nasem vai na kuankhiat
ma-in tuithe bangin namh photin
lenkhiat san hamtang di hiteh.
Tuh mah bangin inn na tun kik
ciangin zong na tunkik lam kawi
hamtang di hiteh. Hih bang dan
aa ahamsalo i bawlna i sepna
hangin numeite in a khantawn un
lungkiim mahmah aa zong maitai
uh hi.
3) Na maitang kilangh sak kei in!
Numei khat maigumna
hansuahna maitang tawh a en, a
sal pasal khat pen a etlawm lo
mahmah khat ahi hi. Ei apualam
ah sum le paai zongin man ngeilo
zah dongin i om mah bangin
numei na zi zong inn na asep
teng, naucin naukep puansawp
anhuan teng tawh man kisa ngei
mahmahlo ahih lam phawk den
in. Ka nung pan ka kisap
khempeuh hong hun hong vaan
pih khat om ahihman ken apua ah
sum le paai nuamtakaa zong thei
kahi ve maw cih phawk gige in.
Nasepna pan na ciah kik tak
ciangin zong "nupi nagim na? na
tawl na?" "Gim kang e, tawl
kang e nang sum zong aa kong
puapial kha nang hoh e tawl
zawlo di na hia" cih kammal
kithukh kikna pen zozu ningtui i
dawn sangin khum zawlai di hi.
4) Kidem hi.
Pasalte nasem kidem, neih le
lamh vang kidem in aom mah
bangun numeite zong atate uh a
di-in milak ah kidemna khatmah
na nei uh hi. Tuaih manin milak
khawngah na zi pen hap,tai cih
khawng aa na omdi pen kidawm
mahmah in. Numei dangte ii
hazat zah dong liangh di'nah na
zi pen ngekbawl pibawl sawm
mahmah in. Numei pilvaang khat
ahih nakleh amah zong mi' mai-
ah nang pen vang ong pianuam
mahmah in ong thupi bawl
mahmah kik pah di hi.
5) Mit tawh en thei
Pasalte in numei meelhoih mu uh
leh a et gaakgaak mah bangun,
numeite in zong pasal meelhoih a
muh uhciang en thei uh hi. Hih
pen i hazatnop, i hehnop pong
mawk hang numei khat in pasal
meelhoih a et leh pasal khat in
numei meelhoih khat i etna
lungsim pen ginalo zaw hamtang
hi. Numeite'n a mit uhtawh na
khat peuhpeuh a hoihna a et uh
ciangin lungsim tawngh lungsim
thukpi tak ngaihsutna tawh enlo
uh hi. ( hoih acihleh hoih asa hi aa, a
puatham bek hi. pasalte bangin lungsim
sunmang khawng tai sakdaudau cihbang
hilo hi. cihnopna ah pasal pawl khat pen
hua tawh kithuah lengin tua ci di aa, a form
tuci aa cih zah dong ciang ngaihsun toto
kha thei mawk uh hi. )
6) Sat kei in!႔/ Na khutlum nga kei
in!
Numei khat a vel, a sat, khutlum
a nga pasal khat pen leitungah a
zumhuai penpen gamtatna ahi hi.
Na ngaih takpi leh khat le khat
kizahtakna aom kul hi. Na ngaih
takpi keileh bel nang le nang na
lungtang ki dongh kik in. Amah ka
lungkiim saksuak zo diam? A
zenzen in a lungnop na di'n na
koisuak zawh kei di aa leh humcip
kenla, khahkhia lel in! Suaktakna
pia zaw in...!!@
7) Dik in.
Numei khat bangzah ta'n
pilvaang mah tase leh pasal khat
ii makaihna thu vaihawmna khat
pen thupi sak zaw hamtang hi. Tu
mah hileh kei adi'n muanhuai hi
cih ngaihsun hi. Numeite in
pasalte ii dikna pen cikmah hunin
demzo ngeilo palsak ngam ngeilo
uh hi. A zenzen in numeite ii
dikna pasalte tungah zawhnopna
galhiam khat ahih leh zong
pasalte ii dikna pen numeite adi-
in bomb pi khat ahi hi. Ahi tazong
numeite pen apianpih uh nupi
lungsim pen nei uh ahih manun
koikoi i pai zongin muanlohna ata
khat bangin ong ngaihsut theihna
uh pen heh nadi thangpaih nadi
hilo zawin, Nu kician khat khaici
ahi gige lam phawk in. Numeite
pen ong telsiam thei mahmah
mah napi uh, hih hihke'n, tuh
hihke'n cih mah ong khamm
nuam sese uh hi. Hih te pen
hansuah thangpaih laklo zawin
dik tak aa i santheih di kisamh hi.
8) Innkuan in a khatna
Pasalte in nasep mawhpua uh hi.
Nasep picin zawh nadi-in gamtat
hoih kul hi. Nasepna sungah
lungnop nadi-in sal tanna tawh
nasem bang aa i ngaihsut khak
nadi'n ngaihsut kul hi. Na i sepna
pen innkuan sung adi, nek le
dawn adi ahi tazong zi tawh ta
tawh nopsak khop nadi hun zong
pia zelzel in.
9) Sunghnu cih zongh Nu le pa
mah ahi hi.
Na zi na ngaih mah bangin a nu
zong na ngaihsak na itsak kul hi.
Na lungsim sungah aw... hih pen
ka pianna ka nu mah hikhong veh
ee cih vom in. Na sunghnu na nu
mah bangin na neih zawh leh
amah'n zong a ta khat mah
bangin ong ngaihsun zo pah di hi.
Mihingte teek tetek haam tetek
lengin naupang lungsim kipua aa,
a teek tetek na sunghnu pen
naupang khat bangin na kep na
khoih zawh di hanciam inla, vaak
in. A lungnop nadi'n bawl in.
Limlangh khat a bawl bangin na
suanlekhatte ii etteh theih di'n
Uhaam te koici kep di cih lamlak
khol in. Tuh hileh nikhat ni ciang
nang zong ong kizahtak ong
kilimbawl pah di hi.
10) Citakna, Upna, Mawhmaina,
Telsiamna
Mihing nih(2) kigawmkhop nadi-
in hihte kisamh mahmah hi. Vai
khempeuh kikumkhawm di, cih
pongmawk hang khat veivei a
piang theilo munte ah a diktat
zuau zong ki zangh thei veve hi.
Buaina hamsatna khat peuhpeuh
aom ciang na zi namawhsak di na
ngaihsut masak sang athuk adai
cih ngaihsun masa inla, na zi ii
thuak di dinmun kiukhat bek
khual zel in. Nang in ama'
ngaihpen na hih mah bangin
thapia in. Maisak in. Telsiamin.

Read More

Zuanding mimbang kei pian aw nasang

Zuang ding mimbang kei pian nalua sa’ng,
Khattang lungzuang sawlbang hei,
Lempih gual toh tanbang kimlo,
Kei zuan hongnem in ngaih aw.

Na vang kongngaihna thu,
Mabang kong pat ding zaw,
Sinlai zin bang lingkha zel ee;
Tung sunni hongtum a,
Lungzuan muikhua hong zing,
Ngaihno tongdam san loh,
Cikciang na kungtung ah kong bang diam?

Nang ngilh ni om diam ngaihno aw,
Suihlungzuan gal in dong veng;
Lenpih gual toh holung kikum in,
Laitual nong lengta uh maw?

Na tun leh zua a sinthu lelte,
Ka sinlung ah thamden hi;
Siamsil khaubang sutsiam sam leng maw,
Na tun leh zua’n khenlou ding.

Read More

Huiva bang lengleng

Sanggah albang ka dah na, Gah liang mimbang ka thum na... Kah tam ka lawh na zaila hong awi ning ee.. Lai natna tongdam nemno, kua sing pan hong leng ding hiam... Hai bang nangak den ning ee Topa aw ( Aw Topa ) Nau bangka kah na luankhin Hui bang ka mau na zaila Cik ciang meei bang theng ding hiam Lai lungmuan na hong guan aw.( Aw Topa ) ( Hong guan aw.) Cho: Lung kim na om thei lo, Lai lungzuang ka lung gel na Huiva bang lengleng ve aw lailung gel na Khawl na ding mun kip nei lo a ka lung sim Na siang nunnuam khawl sak aw... Ka sunmang lai lung gel na, Topa nang deih lam hi hen.. Ka lungsimleh ka laukha, Nasiang om hen Hauh nop na lungsim gim na, Min than nop na lung buai na Lei lung kham na in hong buai sak zel hi..( Aw topa..) Sun sawt ngaih tam kasial na Zansawt hui bang ka mau na Cik ciang meei bang theng ding hiam Lai lung muan nahong guan aw.( Aw Topa..) ( Hong guanaw)

Read More

It na sum leh pai

Lengtong Pauno
Lei tungah ki-itna tak tak ka zon zon hangmuzokeng ea, mi hing khat leh khat ki-itnahauh na sum leh paai bek hi ,zawng lua bang mah nei zolo inka veng ka pam in  hong sim mawh eaka ip sungah bang mah om lo akhawlh pih ding lawm  muzokeng eaLeitung mite ki-itna in sum leh pai bek hiki-it na man itna tak tak lei  tungah om keiitna ngaihna sum  leh  paaiMai lam ka nuntak nang om lohong it hong ngai mu zokeng eainn leh lo bang mah nei loinnu ngak ten hong sim mawh eakei zong mi  bangin hau hi leng nungak te'nhong ngai mah ding hi venhong it hong ngai tam mah ding hivenmin hong sim-mawh lo mah ding hi ven

Read More

Lung sim ki tap zan na

Lungsim beidong haksat na buai na gual lelh na in hong tuam thei zel hi.
   Khat veivei ka nun takna sung ah kaphut khak zelzel haksat na sung ah thanem lam et bei in cih nang thei lo in ka om ni pen tam mahmah hi Pasian deihna mah hi ding hiam cih zong kei leh kei ka ki dong thei zel hi...
Haksat na sung ah thuakding leh do cinten ding pawl khat a om zong na om kha mah ding hi...
Pasian deih na a hih leh bel hih hak satna pawlpawl te pen i thuak zawh loh ding i do zawh lo ding hong guan het lo cih bel ka ki phawk zel hi a hi zong in lei lung a hih man in leitung nuntak na cileh sa taksa lampan i ki et ciang i phut zawh lo ding zah dong haksat na ki thukha zel hi
Mi hau khat tawh vanlei ding hi le hang a ma deih leh a ma lei nop ciang pen a man lei zo tham ding hi ei deih khat zong a ma a ding in haksa het lo khat man in a lei zoding a hihi..
A hi zonh in kei deih mahmah khat pen ka deih na bek hi a ka lei zawh loh man in a ngah lo ka hihi a deih lo ka hi kei a a lei zolo ka hihi..
Tua hun lai tak in ka ko sap na a tam mahmah ka deih a tam mahmah hang in kei deih khat kei a ding a ki lawm hi napi a lei zolo ka hih man in a ngahzo lo a nei zong lo ka suak hiau mawk hi...
I ngaih sut na sung ah aki sam a neih huai tampi i neih zawh loh leh i ngah zawh loh pen van gik pen leh lung sim hong su kha mahmah khat in ka mu hi.
Sumleh pai neih loh man in i deih khat ki lei zo lo in ko nei lo suak hi.
Pilna neih lohman in i sep nop khat a sem thei ding hi na pi hang in ei sang a sem thei zaw a om man in a sem zo lo i suak hi.
Ngaih sunsun leng ei a ding in a ki sam mahmah sum leh pai pil na te koi pan hong piang khia thei ding hiam cih lung kham huai mahmah hi.
genteh na in hih i kitang sap sumlehpai hong panpih zo ding leh i sep zawh lo khat hong pan tah ding hong pan pih ding a om kei leh i ki tang sap sum leh pai pilna cih te ei tha hat na ei hih theih na tawh i mapan zawh loh khat pen i phut khiat na ding haksa mahmah ta ding hi.
Kuate in i haksat na hongpan pih thei ding a hong puak pih thei ding a hi hiam?
Ngaih sut hak mahmah hi ei ki tang sap na leh i hih zawh loh khat hong huh zo ding pen ei hong it mi leh hong khual mite bek in hong huh hong pan pih zo bek ding hi it na pan ki ka pan pih ki puak pih zawh na a om sam hang in hong it taktak ding hong khual taktak ding mi pen tawm mahmah hi ken ka it mi in zong kei hong it hong khual zolo thei lai hi tua ban ah hong muh dah lawh thei lai hi lei tung ah it na man nei pen kha ding in ka lam en hi a man neih na tawh ki tuak in hak sa mahmah hi hong it hong khual zo ding pen ei sang aa hai zaw nuam sa zaw te sa leng ei sang aa hau zaw nuam sa zaw mipil zaw te in hong neu et zaw thei lai sawnsawn hi tua a hih man in i van gik hong puakpih ding kua te a hi diam?
Van gik cih ciang in i ki tangsap na hong pan pih zo ding leh ih hih na bangbang ah tha hong pia zo ding ki sam hi it na nei leng sep zawh na thuak zawh na in hong pai pih tawn tung hi It na nei leng a hi lo khat zong mai sak zawh na ki nei hi It na nei leng i sep zawh loh ding a i lam et khat zong ki sem zo hi.
It na nei leng cih na takna ki nei in ki khual hi.
It na nei leng cihtak na thuak zawh cinten na ki nei hi.
bang mah i hih loh lai tak i lam et bei lai tak in zong hong na it veve Pasian bek mah om hi lei tung ah ei hong it hong ang pom den zo ding tqm khol lo kha ding hi..
Pasian um hi na pi ing bang hang in lawh cing zo mahmah lo ka hiam?
cih dot na pen ki ngaih sun leng tam mahmah kha ding hi hang ni khat khit i deih na leh i ngaih sut na zong ki lam dang tektek in i deih i ngaih tam tektek hi..
A hi zong in semsem na pi nei thei lo lawh cing thei mahmah lo ka hiam cih pen kei mahmah in zong ka nun tak na sung ah ka tuak kha mun mahmah tahi....
Tua a hih leh i Pasian up zia koi ciang hiam i deih na lian tektek i muh na khang tektek nei zo lo tektek hi mawk hi....
Pasian pen i lam et zah in ki muang zo lo hi i up zia leh i zah tak zia i muan zia zong ki lamdan sak zek mah hong kul veve hi Pasian ka up na ka muan na a tawm zek lai hi cih zong ki phawk huai veve hi.
cih nopna ah lam et na i neih ciat mah bang in muan na taktak hong nei lopi khat in hong lung dam sak den het lo ding hi pah hi
Na it na ngaih mahmah nu a hi zong in na ngaih mahmah ma a hi zong in lungsim ki pum khat na leh ki thu tuah na omlo in tung tham et mel hoih na lel tawh i ki it khak a i ki ngaih khak leh Nu pa inn kuan in i om ciang in hak sat na mi theih pih lo khat in ki sim buai thei ci uh hi...
Hong it den ding hong khual den ding cih tantan a hi kei zong in i din mun pan hong it te mah thuman hi pian zaw hi...
It na nei lomi khat in tawmvei sung i lung hong nuamsak pha mahmah na pin tawm vei khit ciang hong lung kham sak pah lel ding hi...
Ki ngaih na cih zong pen namtampi mah na om veve a hong ip lah man aa hong ngai zong na om hi pawl khat leuleu na min neih na hong ngai na hi thei hi hih te in kip kho lo in a maimang sak it na hi aa lung sim nat na siat na lampi hong tun baih mahmah it na man lo na hi zel hi a hi zong in hih te pen ki dop zawh na pan ki suak ta baih mahmah a ahi zong in it na i ngaih na ding pen a haksa mahmah a hih mah bang in khat leh khat ki huh ki pan pih ki thuak pih siam it na nei i hih ding thupi ka sa a manpha ka sa hi it na i neih kei leh zong ki kha siat sak ki mai nop mawh cih lam in om loh ding dik ka sa mahmah hi a tel siam ding in kong lam en hi .

Read More

Ngaih sut puak zia

Guai aw lei tung i nun tak sung in bang ki sam hiam, i cih ciang in khan gual ban nuam lo kua mah ki om lo inmi neih khat ai zong ki eng thei hi hih te mun ah ei zong ki sam thei hi hang bang hang hiam cihleh a kei bang hi tuan mawk ka hiam ki ci pong kha thei hi 1. na ma pai na ding na deih leh na nunapa awi lo pi in gam ta kei in la kha sia sak sen ken nu leh pa gau ki pua lah ki ci hi 2..zi na neih ciang na zi hang in na nu napa na sang gam sim mawh lang pan kei in la ki lem na ding bek ngaih sunin na zi thu na hilhciang in nanu napa na sang gam te zak in hilh kei zaw in nanu napa na sang gam thu na hilh teh zong na zi zak in hilh se kei zaw in 3.zi na zon ciang in zi pil na zon sang zi hoih zong zawin zi hoih cih ciang in mel hoih na hi lo zaw hi na inn kuan pih ong it pih leh na nai huai na khua pih na tui pih ong it pih ding ki sam hi a diak2 in bang hoih hiam ci leh na zi ding pen na khua pih hi hen la pawl ki bang hi leh hoih pen hi tua a hih kei leh na khua pih ai kei leh zong pawl pi ki bang zong ham tang in khua pi ve2 pawl ki bang lo sang in hoih zaw lai hi zi na zon ciang nang ngaih na bek suang kei in la a thu thei ma saksawm in a nung sang ah na ki sik hang in lei bek sik kha ta ding hi teh nang sang in zi pil zaw deih se dah in la a hau zaw zong deih da lel in nang tawh ki tuak ding zawn sawm in na zi nangaih luat leh nang leh nang ki bawl hi ding hi te 4.nu mei in zong thu ngaih sut kul hi na it mah2 na pasal bel a pai ngam na hih man in a thu man ding thu pi hi nu mei te ngaih sut ding ah bang om hiam cih leh nalawm ngaih pa bang2 ai zong nazuih na belh ngam hi na pin na ki ten khit teh thu pawt mawh na bawl sang in na ki ten ma un ngaih sun ma sa in pawl ki banglo pan in thu buai den pen hi na ki ten ma in pawl ki bang lo na zuih zawh ngap kei leh mang lo ngai kei zaw le teh hoih zaw hi mi inn kuan sung buai sak na suah se sang in hoih zaw hi khang lui te in nu mei in phung leh nam nei lo na ci uh a tua mah bang in pa sal na neih ciang na pawl pi leh na nung lam na phung ken sawm kei zaw in tua hi leh nang mi dik hi zaw ding hi teh mi gen siat ding in na om sang a hoih lam a ong ki gen ding ut huai zawhi na pa hauh na na sang gam te hauh na leh a pil na te uh ken sawm kei in tua hi leh hoih zaw ding hi 5.nang tung a ong ki bawl ding aut bang in mi dang te tung ah bawl in cih pa sian kam mal ah om mah bang in ngaih sut hui hi6.lawm i hauh nop leh thu dik kul a mi git kul hi na ki pil sak luat leh lawm na nei kei ding a ong ki hua ding hi 7.mi na sim mawh leh na zong ong ki pi et tuan lo kha ding hi hai tah ci in neu bawl kha pah ken 8nang sang athu thei zaw mi khat in thu ong gen leh nial se kei le tehnang mi dik na tang zaw kha ding hi 9.nana sep na ah na sen pi nop leh lung duai in la thu mang peuh le teh na sep zaw kha ding hi 10.mi hoih na ut leh mi te nop tuam na ding bawl in la mi te heh pih na nei le teh 11..na hauh nop leh thu pha bawl in la na lawh sa sum leh pai pheng zat kei in la cil in a man in gam ta in la a hoih lo na sem ken duh hop na leh huai ham na lung sim nei kha kei in 12.mi te ong zah tak ding na ut leh pheng pau kei zaw in 13.mi pil na ut leh thu ngaih sut siam in la thu khual le teh 14.thu hoih ding na deih leh inn kuan sung khat ah om gige na zi sum tuamkhak kei in la nanunapa khak in na zi ki sap na zong a mau na thei lel ding a inn kuan sung nuam ding hi na zi khak in nanunapa na khak kei leh thu sia piang thei hi 15.nu mei in a nung lam thu a tut luat leh thu sia piang thei hi 16.mo na neih ciang a gam tat hoih loh na te leh a hoih na te thei na hi man innang zong na mo thak ciang tuaahoih lo te zang ken la a hoih lam in gam ta le teh na mo dik na sak loh na te nang a hoih lamin sem le teh nu mei hoih na tang kha ding hi 17.na mo thak ciang in zong tek ding in ki bawl pah le teh buai na tawm ding a na tek te na sim mawh leh nang zong mo na neih ciang na mo in ong sim mawh kha ding hi na mo thak ciang kei zong mo nei leng hih dan deih ding ing a cih ngaih sun kawm in na mo nang deih thei dan ding bang mah in gam ta pah in tua hi leh nang la mo hoih hi ding cin a tek na sin teh zong mo hoih ngah ding hi teh 18. kam khum na deih leh nang zang ma sa in mi khat na aw tol lehnang ong hap kik kha ding hi 19.nang, thu ong ki hilh dang na zak nop dan a ong ki hilh mah bang in na ta natu te thu hilh in tua hi leh hoih zaw kha ding hi 20.lung sim kawi na neih kei nak leh mi tawh ki ho thei ding cin a mi hoih na suak ding hi 21.na pil na te mi tam pi ong phat tuam na in na zat leh thu pha na ngah ding hi gen khialh sut khialh na lung sim tawh ki tuak lo a om khak leh ong mai sak un

Read More

SAWL BANG VUUL ING

Mite dan in pilna leh sum lehpai ka neihloh man in hong it ding leh hong ngai ding ka nei kei hi...
Leitung ah bangbang i ci zong in it na i neih sam hang'in sum leh pai neihleh lam i neihloh man in i ngaih mahmah te na ngawn in hong it hong ngai ngam lo hong muang ngam lo pah pawk hi ni dang in sum leh pai cih te neih leh lam cih te ki en pi veve ki ci a tua te pen sum leh pai bek en te kasa kha hi sum bek en te in tua dan lungsim pua ding bek ka sa aa tu hun ciang in hong it mahmah khat zong i masuan ding leh i mai lam nun tak na tutak i din mun hong et ciang in hong it hi na pi hong muang ngam lo in i ki it mahmah hang lam et na om lo din mun in hong muh man in i ki it i ki ngaih na te ah hong khahsuah nuam hong ki mang ngilh bawl nuam ta mawk hi hih din mun ka tuah khak tak ciang in lamdang sa in ka lungsim bei mahmah hi....
Lungsim cih takna leh ki it na bek tawh mual ki khum zolo ding dan din mun hong hi mawk hi
Sum leh pai deihlo ka hi tuan kei a neih leh lam deihlo ka hi tuankei hi ka mailam kalsuan na ding a ngaihsun lo ka hi kei a a'mah leh kei ki kal ah lam et na om lo muan bang lo ka hi gige hi.
Lam khat pan kei kamsiat na kei mah in ka puak veve hong kul ta hi mi te muh na ah mi dik mi nuam sa ahi nuamlo ka hi tuan kei a ka dik loh na leh ka neih lohna mah in kei hong lung neusak in hongmai taisak zo nawn lo hi....
Ka it ka ngaih khat ka neih loh man ka gentheih man in a mah a ngai a it ka hi kei a ka lung sim ah it na ngaih na a om man in a mah a it thei a ngai thei ka hihi...
A hi zong in kei lam pan lung muan zawh na ding lam et na sum leh pai ka neih loh man in ka it mahmah ka ngaih mahmah khat tawh lung muan na lam etna hong neih zawh loh man in ka ki zop na uh khau bang tat in ki zom nuam ta leh a ki zom thei nawn lo ding dinmun ciang ka tung hi....
ka it ka ngaih na pen bei lo ding a a man kei it kei ngaih na pen phawk lo ding cih ka lam en hi....
A hi zong in hih bang thu ka tuah ciang in siat na lam tawh kal suan ding leh lungsim siat sak na ding ka tung khaphial zong in Kei pum pi hong nei Pasian hi aa Pasian kiang ah ka lung gulh na ka nop sak na ding mi ka en loh na ding ka lung gulh na a hihi.
Lei tung cih pen hau pen cih om lo aa, a-zawng pen cih zong om tuan lo hi
i muan mahmah mi hau pen khat zong gal haupen leh mi sia pen a suak thei na hi veve hi...
lung kham hak sat na pan gual zawh na lampi hong tungpih thei Pasian in a mah ka muan na zah in ni khat ni teitei ciang hong lung muang sak ding cih ka phawk aa hih tawh kei leh kei tha ka ki pia zel hi.

Read More

I Gah in lak khia

' I Gah In Lak Khia
:: I kampau in i pianzia lak hi.
:: I maisuah in i lungsimtawng lak hi.
:: I sumzondanten i thumaanzia lak.
:: I laibu sim le i limsuanten i dinmun hong lak hi.
:: I nek i dawnten Topa tawh a kizopzia hong lak hi.
:: I kizepdan in i lungsim puakzia lak.
:: Midang i itdan in Pasian i itzia lak.
:: I kikholhpih in bangci mi cih lak.
:: I piakkhiatzia in i itna hong lak.
:: I sepdan in i veizia hong lak.

Read More

Ngaih No cih theih na

Ka Ngaih mahmah Nu ngak khat tung ah bang cibang in hong muangzoding hongsang zoding cihpen kei zong ngaih sunsun thei hi ing,
A hizong in mihing pen i telna leh i muh na te hongki bang lo hong ki kimlo hi
Khat veivei ciang in ei sang a pilzaw neizaw te hoih sa in i om hang in ki maizum zel hi ngaihna leh deih na phawkna i neihsam hang in i dinmun a kikim lo kibat loh nahang in hong ngai mah hi veng maw cih pianpian in om lel hi,

A hizong in keisang aa siamzaw leh hoihzaw lawmhoih a neihding ka ut tawntung hi bang hanghiam cihleh a mahka it man in khualna lungsim ka nei hi,A hi zong in ka ngaih napen kiam theilo ding hi

Nikhat lungsim tampipi ka lawm Ngaihnu ka hopih aa hong ngaihlua ing mah ka ci ngaungau lel hi hong phawk lua ing mah ka ci ngaungau lel hi a ngai tak pi a phawk takpi mah ka hi hi,
I ngaih khat pen ngaih no aw vacih paktheih ding hunpen sauvei mah ngakkul in thuak kul mawk hi,
Banghang in ngak kul hiam cih ciang in A malam pan hong ngaihna kam khat bek i zak masak loh in ngaihno aw cihpen lemkhin tak khol lo hi.
Ka ngaih no hong phawk lua ing ka cih ciang in ken zong hong phawk mahmah ing a cih ciang in ken hong ngai mahmah ing ka cih ciang kei zong a cih theih khit ciang in Ngaihno cih theih na kei lam pan a ngah a suak ka hi pan hi tua a hih man in ngaih no i deih leh it na phawk na ngaih na a om masak a kul gege na hi cih theih kul hi
Tua hi a It na ngaih na nuai ah a lian zaw om lo cih sam hang in hong buaisak ding a keukeu ah hong ki pan ding aa tua te dam tak in a phot i thuak phot kul limlim hi It na ngaih na tawh a tuaksiam pen ka hih ding pen kei lam pan ka hanciam nuamdenpen hi.

Read More

Nipi Sunday Nibek buhsih huanni

                        Nipi nibek Suhsih huan ni

Nidang kaneu lai in khawhsa Ankhing khamgawp a ki hih 
gawp samloh hang in i khawhsa tawh ki nungta zo liamliam
lai hi.
Nidang in Vaimim lei leh lothangkang lei bek kho in 
Singtang buh ki hih zolo a hih man in Buh malmuh nading pen hak sa mahmah mawk hi,
Neihsa leh sumleh pai mite dan in a nopzat zuahzuah te ka hih loh banvuah mite dan in ki nuamsa zolo lam kisuak hi.
Tua hi aa Nipi ni ciang in buh ka huan zel uh aa bang hang in nipi nibek buh huan ni ci in gen sese kahiam cih leh nikal lak ah buh ki huan zolohi  anlim mehlim nek ni in ka neulai in kaciam teh ngei hi,
Hih thu ka khuanung ngaihsut kik ciang in kanun takna sung ah mite dinmun ciang zong a hi zo ngeilo mikhat ka hih lam tak kaphawk kik mahmah hi,
Inn hoih lo hoih ka nei kei uh aa nidang in ka bilkha ah hong luai zelzel khat ka Nu nausuak a hih man in tua ni huihleh guah ki thuah a hih man in ka inn sung vuah Settawh mei tang om nai lo hi meitui tawh mei ki vaksak hi aa ka inn uh bitlo lua a hih man in huih hatlua in  mei ki vak thei lo hi tua hun laitak in ka nau pang mahmah aa ahi zong in ka kha a sia mahmah ta hi ka lupna tung ah Topa aw ko Inn ding a hoih hongpia nuamle cin nang khut sung ah a om hi mawk hi lo a hiam?
Ci in Pasian kiang ah naupang melmawl aa ka om lai in Thuka na ngen ngei hi Hih lungsim ki tamzan aa ki kona pen Pasian in hong za in a sawt hetlo in Pasian in a mizat te zangin ko a ding in Inn khat hong guan hi hongpiakhia Pasian nasem Sia-Go Bawi ka Gang tung ah zong Pasian in thupha a zahtam pi in hong thuk'kik sak ding cih ka lam et na uh a hihi,
                        Gualtung tuanzawh lohna

Gualtung tuangzo lo cih ciang in i haksat na tuamtuam hang in mite bang in ki suakta theilo leh mite hih dan gamtat dan in ki gamta ki om thei lo suak hi,
Nidang in sepnop leh ka uk pawl khat kei zong na om ngei hi 
A hi zong in sumleh pai bang mah nei lo ka hih man un ka uk na te leh ka lawp na te a mawk na a ki ngaih sunsun mah hong suak hi,
   Ahi zong in i haksat na te sung ah i ngaihsut na tepen a hoihpen a phapen ding in ei mihing te in i ngaihsut hang in ei ngaihsut na bektawh ki mapai leh ki lamzang na hi tuanhet lo cihpen ka gol khitciang in ka tel sansan hi,
Bang hanghiam cih leh ka uk khat leh kalawp khat sinzolo ka hih man in kei leh kei kisinsin in ka om ngei hi a hi zong in kasiam tuan kei hi,
Mihing tepen i uk na in hong siamsak hi lo in hong theisak hi bek lel hi theih na cihpen siam hi lo zel hi,
Nakhat peuhpeuh sem bawl i hih ciang in ei mapai na leh ei khut mapen tel theih na ding in sin kawikawi na kul mawk hi,
I hih zawh det khat semsem bawlbawl na pi hang in bang hang in mapai theilo hiam bang hang in lawh cing theilo ki sa zel i hiam i cih ciang in hih i sep na khat pen semthei bawlthei hi napi hang in ei khutma leh i maban ding a na hi lo khat na hi gige cih pen theih pah ding a hi hi.
Na khat peuh ah pilna ki sam hamtang in pilna neilo tensem theilo cih pen om thei tuan lo hi,
Pilna cihpen namtampi om leuleu hi a hi zong in laipil na a tuam hi aa ngaihsut na khuak pil na ciim na pen a tuam na hi kik hi.
Mitepen Pilna a neih man in eng lua in ki thanem saklua pahpah kei in nangsang in a theihloh zong tampi na om veve ding hi na neih loh man in na theih na tampi om khin hi.
Mite Sumleh pai a neih man in englua tuan kei in a sepnop khat zong sem khin tuanlo ding aa a hanciam dinmun na neih na ding in mi nangsang aa sangzaw a mu thei na hih lam ki phawk zaw lel in.
Mi dinmun eng kisa lua kha ding hi hang Midin mun khat a nuntak zia ki tel khin het lo hi nang sang in na eng mahmah pa nu a lung a kham zawk mel zong thei lo hi teh hanciam in nama nawk sawm veve in.
Misep theihkhat sem nuam kha ni teh Mikhat in hih theih khat hih thei nuam napi hang in i ki pat khiat na ding i thawphah ding i neihloh man in midin mun ki tungzo lo hi yua in hong lungkhamsak denden thei zel hi hih haksat napen kei in zong ka phut khak mahamh lampi a hihi a hi zong in Isep nop khat leh i uk khat pen i sin aa sang i kah zokei phial zong in neihsawm limlim in ki sin sawm ding a thua la kan sawm limlim ding tua in theih na hong guan in theih na pan in na sepsep na bawlbawl zawh nak leh a thei a siam na hi veve ding hi.
Mite nuai ah om lua nei lo lua hai lua i kisak nateng mah in hanciam na cih tak na ngaihsut theih na ki kep theih na tutna gel na hong guan in tua in lampi man hong tan sak den aa tua in pateuh neilo aa vak kalsuan toto te sang in i nuntak na et teh huai zaw hong suak sak na hi zel hi.
Hih kong at na in I zawn man in ki niampen ihai man in ki niam pen cih dan hi lo a ei leh ei thalak na leh lamet theih na tupna gel na neih ding kisam hi,
Nisim in i ngaihsut na ah naupang lai bang in a ngeina bek in ki ngaihsun lo in a thak in kalsuan toto in ki ngaih sut ding ki sam hi tua in hong lamdangsak den in i muhna ngaihsut na te hongpi cing sak veve gual englua in hong koih tuan lo hi,

Read More

MIPIL TE THUGEN PAWLKHAT

1. Nuntak haksatna sungah mipil te in nop
tuamna a
ngah na uh pen laibu pan ahihi.( Victor Hugo)
2. Laibu pawl khat te pen ciap ding hi a, pawl
khat te
pen nawm valh ding hi-in pawlkhat te pen hai
zan
dikdek dinghi. (Sir Francis Ba con)
3. Laisim na in mi cing tak khat hong suah a,
laigelh na
in mi taktak hong suak sak hi. ( Sir Francis
Bacon)
4. Laisim nuam asa mi na hih mateng pil ngei
kei niteh.
(Honer)
5. Laigelh siam na suah nop leh gelh in.
(Napoleon
Bonaparte)
6. A thak ngaihsut muh nate pen atam zaw ki
um lo a, ki
lang pan thei lai hi. Tuapen thu dang hi lo a,
mitam in
thei nai lo ahih man hi.(Titus livius li)
7. Asprin (mangza) ne zel leng cancer natna a
tuam2
te dal in, cancer nei khin te a lungno (cell) zong
ki zelh lo
tuam hi. (အတၱလတၱရွိ အေမရိကန္ pan)
8. Ni khat nai 8 val na sepna, annek hun man
lohna
in lungtang natna kingah thei hi. Kum tam ciang
lung sim
manlo (စိတ္ေဖာက္ျပန္) thei hi. Kal khat in nai 40
pan
50
kikal nasem leng hoih pen hi.
9. Laisim na pen khuak a dingin thaza hoih pen
hi.
10. Za tepna in gilpi cancer a zah nih in khang
sak hi.
11. Sing gah tampipi nek na in zun khum
damsak a,
singgah tui nek na in zukhum piang sak hi.
12. Kisil laitak lasak pen cidam nadingin hoih
mahmah hi. (စိတ္ဖိစီးမႈက်ဆင္း၊အာရုံစိုက္မ
ႈေကာင္းေစ၊ ေသြးေပါင္ခ်ိန္
က်ဆင္း၊ ကိုယ္ခံအားေကာင္းေစ၊ အသံေကာင္းေစ၊
သြက္လက္
ခ်က္ခ်ာေစ)

Read More

Na ngaihsut na cidam sak in

[1].Paak te a ki batloh hangin hoih in nam tui ki
sa tek hi.
[2]. Lingpaak na lawh nop leh a lingsut ding lau
kei-in.
[3]. Nahtaang nanek nop leh a hawng kheh kul
buang hi.
[4]. A maitaai te maan [photo] sung khempeuh
ah hoih suah den hi.
[5]. Hazat na lungsim neih na pen a lau huai pen
ahihi.
[6]. Khua nakmial si na cih leh khuavak ding nai
mah mah hi zaw hi.
[7]. Nak gentheih sing na cih leh nopsak ding
hong nai mah mah ta cih na hi zaw hi.
[8]. Nuntak na pen kawltu tawn khat tawh ki
bang a, ne leng khum in pehhak laitak-in ataang
ki tuak kha-in pehhak a, atui tawm in a om sun
teng kha lai lai hi.
[9]. Ni khat khatvei laisim inla, sawm vei
gualnuam in nui-in.
[10]. Mi khat khelhna mi khat pilna ahihi.
[11]. Na hoih leh nang ading, na siat leh nang
ading ahihi.
[12]. Khial ing ci-a, ki khelna lungsim anei te
pasal lungsim ahihi.
[13]. Mi pen asilh a ten tawh pi-et neu et pah
kei-in.
[14]. Ni khat nai [8] lum te kum [60] aphak teh a
lup sung kum [20] pha hi a,nai [6] lum te kum
[15] sung alum suak hi.
[15]. Gual zawh na nangah nop leh hih ngam
sem ngam in.
[16]. A ki neih thei na lawm pen gal te sang-in
lau huai zaw hi.
[17]. Hehpih na kam zong khelhna hi thei hi.
[18]. Tui pen khal pak vet lo a, tui khal pen tui
suak ding baih pak lo hi.
[19]. Mihing te pen ih suah phet-in sihna ding
lampi atawn i hihi.
[20]. Pasian na up leh na nu' leh na pa' tung
lungdam akoko na hihi.
[21]. Tawm tawm pau in la, tampipi ciamteh in.
[22]. Humpi a gilkial hangin lopa ne lo hi.
[23]. Humpi nelkaai-in sa man khol lo-in a lawm
te matsa ne hi.
[24]. Humpi alau hangin mi muhna ah taai lo hi.
[25]. Humpi-in bawngpi khat amat hangin lopa
ne bilpi; lau lo hi.
[26]. Sahang in zong agial zahtaak hi.
[27]. Sahang si leh aguh cian-in om lai hi.
[28]. Sai si leh ahaa, cian lai hi.
[29]. Mihing si leh atangthu cian lai ding hi.
[30]. Ganhing ten aneu zaw te dawm in agol
zaw te zahtaak bawl hi.
[31]. Ui -in ih zawn hangin hong nusia lo a,
zawhngeu in zawng leng hong nusia lel hi.
[32]. Numei hoih te kam tampau lo te hi.
[33]. Tu a tuikhuk to-in tui siangtho dawn nuam
pah ding maw'.
[34]. Gunei, kinei, hanei khempeuh lau huai khin
lo a, hong bawlsia nuam te a kihtak huai hi zaw
hi.
[35]. Lai tawh mei am' a ki tun theihloh mah
bangin siatna bang mah tawh ki seel thei lo hi.
[36]. Kahna ding te ah kapin la, nuihna dingte ah
nui in.
[37]. Buhum tamleh an kine thei lo a, kamtam
lua ki ngai zo lo hi.
[38]. Nisim lamsiau den te siavuan te tawh ki
gamla hi. [Walking everyday keeps the docter
away].
[39]. Kiphatsak na leh thadah thuah leng ki
khangto vet lo hi. [There is noplace like home].
[40]. Singkung saangin gol semsem huih in nak
nawk semsem hi.
[41]. Ci-dam na-in hauhna sangin thupi zaw pek
hi.
[42]. Thumaan na it in la, khelhna te zong
maisak in.
[43]. Thuak zawhloh ding ciang na thuakzawh
leh thuakzawh na thaman na ngah ding hi.
[44]. Ki sek na-in khantoh nading ah akisam thu
ahi hi.
[45]. Sinphot na om kei leh theihna om thei lo
hi.
[46]. Pasian in leitungah apiansak nai loh bek
om a, apiansak theihloh om lo hi.
[47]. Gul apai ciangin akiim, apaam sukha se lo
hi.
[48]. Aklui-in maitang zahtak tuam nei lo-in ahun
maan in khuang lel hi.
[49]. Vaphual pi-in ata akeuh dongin abusung ah
ngak den hi.
[50]. A pa' an azonkal in abu natuvang leh a pa'
in tulum ci-hi. Khat zawzaw asih ciangin asan na
ah lengto-in kikiasuk saka, anih un sikhawm uhhi
ki ci hi.
[51]. Tua hangin ki sihpih ngam ci-in Zomi te
Vaphual liim tawh ih ki ciamteh hi.
[52]. Muvanlai-in singsang pi tungah abutom in
abusung ah ling, lungme, khaugui athak te koih
hi. A ta akeuh ciangin thak sa-in akha zapzap a,
aling in sun in ki tomtom leh athahat ding acihna
ahi hi.
[53]. A tate len kisin sak-in vantung lam pua to
a, asang munpan khiasuk in leilak a tukma in
mankik zel in tuabang dan in atate sek hi. A ta
abusung ah aom lai-in khat in an zongin khat
akiim ah atate cing' in leng den hi.
[54]. Sum in na khempeuh ki cing' sak hi.
[Money makes everythings].
[55]. A hih hangin sum in siatna khempeuh a
zungpi [Root] ahi hi. [Money is the root of all
evils].
-Hih paunak kammal hoih thulu nam [55] tawh a
ki hanthawn ih hi ding a, mailam ah zomi te in
nuntak pih in ih zuih zawh tek nang in Zeisuh
khazih min tawh ka zomi pih te tungah tha kong
pia hi. Pasian in ih omna ciat ah thupha tawh
hong din kik ta hen.......A men.

Read More

Khat leh khat ki khual na in cidam na

mite in hong simmawh, hong gensia, ahih kei leh mawhna om lopiin hong taina hangin na sakna dam theiloin lungsim ah gu bangin hong zen cihna hi. Mi khat gen dan in a gen ding hileng “gutui dawn in midang si ding” i sak leh ei a dawnpen si ding na kihizaw hi. Tua hangin pumpi cina hi lo, ahih hangin thazawm mahmah mi tampi pen lungsim kha natna in zung thukpi ama nuntakna kha ahih manin gimpih uh hi.

Lungsim khaatna in bang teng ah buaina hong tun thei hiam cih tawm en dih ni. Kei muhna tamlo kong gen ding a, hih teng bek cihna hilo hi.

Lungsim khaatna in cidamna lam buaisak hi: Lungsim khaatna i pumpi sungah gu bangin kizel hi. Muhdahna, maisaklohna, cimtakhuaisakna leh khaatna in gilpi meima, si-khang natna leh a dangdang hong tun hi. Doctor tampite’ upmawhna ah 90% natna pen hehna, launa, muhdahna leh lungsim ah khaatna panin hong piang hi dingin ciamteh uh hi. Mi na muhdah leh tua na muhdahna in nang sila in hong bawl hi.

Ihmu theilo, gim leh tawl kisa tawntung mi pawlkhatte amau lungsim ah buaina nei mite ahi uh hi. Nuihmai leh lungkim bangin a om uh hangin a lungsim uh gim tawntung hi. Ann kam lim loin lawm leh gual tawh kikholh zong lunggulh lo uh hi. Siavuante’n hih bang mite a mit uh leh a maisuah uh ah kimu thei hi ci-in na gen uh hi. Hih bangin a buai mi khat in, “Mi khat ka muhdah a kipanin ama sila ka suak hi. Ka ngaihsutna hong ukcip ahih manin ka nasep zong nuam kasa thei kei hi. Ka muhnoplohna in ka pumpi tungah gu bangin hong zen ahih manin na khat peuhpueh sem leng ka gim pahpah hi. Nidang a nuam kasak nasepte tu’n ka ningkhin zo hi. Khualzin khiat cih nangawn thalawpna om nawn lo hi,” ci hi.

Lungsim khaatna in i ngaihsutna nawngkaisak hi: Lungsim sungah khaatna, gimna hong om ciangin a sawt deuhdeuh leh zungkha deuhdeuh hi. Tua hangin lungkiatna, lungkiatna panin nuntakna mannei loin ngaihsutna tung thei hi. Hih bangin buaina hong neih uh ciangin a innkuanpihte, lawm leh gualte zong muhnoplohna hong nei uh hi. Khat peuh in kammal a zatte uh a sialam bekin ngaihsun uh a, amau kicihna in bulhpahpah uh hi. Gualzo, lawhcing nuntakna hong neih nadingun hih bang lungsim nusia in paikhia ning a cih uh kisam hi.

Lungsim khaatna in na mizia zong hong nawkkha ding hi: Na muhdah, ahih kei leh na hazat mi khat ama’n hong thei in hong thei kei leh na ngaihsunsun hi. Tua bek hi loin na muh ciangin na nungzangah a vot sim khat in hong zensuk ding a, na maitaina zong hong bei ding hi. Na ngaihsutna bangin na gamtatna hong pai ding ahih manin na muh ciangin nopmawh nasak hangin ama gamtatna bangin damdam in na gamta ding hi. Tua hangin lungsim khaatna in mizia khek thei cih pen mi tampite tungah tung takpi hi.

Lungsim khaatna in Pasian tawh kizopna buaisak hi: Topa thungetna i gen ciangin, “Ko tunga hong mawhte ka maisak uh mah bangin, kote mawhna zong hong maisak in,” i ci uh hi. Ahih hangin mite’ mawhna maisak lopi i hih leh eite mawhna zong kimaisak lo ding hi. Pasian in hong maisakna pen eite’n zong mite mawhna i maisakna ah kinga hi (Matt 6:14-15). Mawhna lungsim tawh thungetna i neih leh tua thungetna hong kidawnglo ding hi (Late 66:18). I mawhna in Pasian tawh hong kikhensak hi (Isaiah 59:2).

LUNGSIM KHAATNA PANIN NA SUAHTAK THEIH NADING

Hih haksatna na neih pulak in: Kipulakna in guallelhna hi loin suahtakna, vanzanna ahi hi. Mi tampite’n amau haksatna a neih uh hangin pulak ding maizumin ngaihsun uh hi. Mi khempeuh kiangah pulak ding cihna hilo hi. Na muan mahmah, midangte kianga hong genlo ding mi kiangah na haksatna pulak in. Khatvei pastor khat in, “Sia aw, kei hong simmawh den ka pawlpi sung uh ah om, ken zong a tawptawpna ah it bawl nawn loin amah ka muh ciangin ka nungzang hong hik in muhdahna in hong zen hi. Bang cih ding ka hiam?” ci-in hong dong hi. Amah tawh ka kiho sungin a maisuah hong taangzaw in ka thei a, tua ciangin ama’n, “Nong genpihte thupi lua, ka puakgik khempeuh a tukmang tawh kibang hi,” ci hi. A taktak in ken ama gen na ngaingai in, lungsim thungetna na neinei hi ing. Ama puakgikte hong gen ciangin ama adingin suahtakna khat hi a, pulakna in lungsim vangikte beisak hi.

Lungsim khaatna hong pia theite tawpsan in: Mi pawlkhat lungsim khaatna panin suakta nuam ci napi-un amau sep ngei teng mah sem veve uh hi. Tua bang lunggimna vangik hong piate na tawpsan kei leh na van hong zang tuanlo ding hi. A gentehna in zu hangin lunggimna leh innsung buaina na neih uh leh tua na tawpsan madong na buai toto ding hi. Paunak khat in, “Tui na siansak nop leh a tuinak ah pai in,” a cih bangin lungsim damlohna hong kipatna mah panin na khaktan keileh phatuamlo ding hi. Hih hong pia theite i gen theihloh hangin tua bang haksatna nei mite’n hong kipatna thei mahmah uh hi. Tua na theihte mah tawpsanin nusia leteh nang adingin damna hong hi ding hi.

A piangsa thute hangin paulap zong ken: Lungsim natna pen a piangsa thute hang hi gige hi. Tem tawh ki-at kha leng dam kikpah thei a, thu tawh ki-at kha leng damhak mahmah hi. Bang hangin damhak hiam cih leh damna ka deih a cih hangun paulap ding zong toto in tua teng mah tawh dam thei lo uh hi. Pawlkhat in a dam ding zong lunggulh thei nawn loin a paulap tawh nungta uh hi. Amah in, “Ka nuntakna a taktak in kei mawhna hi loin, tua nu tua pa hang hi,” acih uh hangin a thuak pen amau bek mah hi gige hi. Paulap tawh a nungta mite mi lawhcin sangin a lawhsapna hizaw hi. Paulap panin a dam nading ngaihsuna a hanciamte damna lampi a tawn hi in nuamsa in nungta thei pah ding uh hi. Tua hilo, amau kidiksakin midangte mawhsakna tawh paulap zongte dam theilo uh hi.

Maisak inla, tua maisakna ah om in: Thu tawh a liam mite in tua thute ngaihsunsun leh a liamma leh a natna kibehlap zaw hi. Ahi zongin tua thute hong pusuakna pa/nu maisak leng ei a suakta kihipah hi. Maisak inla, tua maisakna ah dingkip in. Bang hang hiam cih leh na maisakpa leh nu nangawnin thei khalo thei hi. Bang phatuam ding hiam na ci kha thei hi; nangma’n na lungsim hong zen hong vut na neih pan tawldamna na ngah a, tua manpha pen hi. Maisak dingin lian lua na ci kha thei hi. Lian lua ahih leh na puak dingin zong lian lua cihna hi. Maisak dingin pammaih lua, i maisakpa leh nu in thusinna in nei leh na ci kha thei hi. Ahi zongin amau thusinna in nei tuan lo kha thei hi. Maisak toto leng ei a dam toto i hi ding hi.

Khaatna a piangsak nate paikhia in: Mipawl khat dam ding lunggulh mahmah napi’n lungsim natna a piangsak nate panin kihem khia tuan lo uh hi. Tua bang dahna, khuisatna, gimna hong pia, zan ihmut theihlohna hong ngahsak nate na paihkhiat kei leh na suakta tuan kei ding hi. Nusiat ding, paihkhiat dingte kemkem kei inla - pai pahpah in. Na lungsim khaatna a dam taktak ding na lunggulh leh paihkhiat ding om cihna hi. Gunkuang tungah mi a tuan ciangin a puak zawh ding val a tuan ciangun tum hi. Nang zong na puakzawh ding val na puak ciangin lungkhiatna buannawi sungah na tum ding hi. Zattheihloh in na om kha ding hi. Leitung nuntakna ah hong nasak ding thu, hong kapsak ding thu tampi na nei kha ding hi. Tua thute hangin na thazawm leh nang bek in thuak in na sihlawh thei hi. Paikhia mengmeng lecin nang a dam baih na hi ding hi.

Lungsim ngaihsutna thak nei in: I lungsim pen ngaihsutna lui bek i koih leh tuate mah kilumlet denin kingaihsunsun kha thei hi. Ngaihsutna thak guang leng tuate hangin a lui nate hong thanem ding a, a thak ngaihsutna in i nuntakna tha hong pia ding hi. Thu ummite adingin Pasian thu tampi tawh nungta leng, Topa thu nungta in vanglian ahih manin lungnopna, damna hong pia hi. Sawltak Paul in Rom khua thu ummite kiangah, “Na ngaihsutna kilamdangsak in,” (Rom 12:2) a cih bangin eite zong a lui nate i lunggulhna, siatna leh natnate mangngilh in mailam zuan in i nuntak ding kisam hi. Paul in zong Philippi khuate kiangah, “Nunglam a thute mangngilh in mailam hattakin ka nawt hi,” ci hi (Fil 3:13). Mi tampi piangthak khin napi a ngaihsutna uh limci lo i cihte a ngaihsutna uh thu hoih tawh a dimsak lote hi. Ngaihsutna thak tawh na dimsak kei leh a lui thute mah tawh na kidiah dinga, na lungkim kei ding hi.

Na khempeuh ah Pasian vangliatna phawk in: Thuneihna leh thukhenna a kem Topa Pasian in a dik a manin thukhen ding ahih manin nang lunghihmawhpih ken. Amah na ap nungsangin na huh ding kisam lo ding hi. Topa in hih bang na tuah thute gimna in zang loin thusinna leh thupha in hong heisak thei hi. Ama vangliatna sungah ap leteh na vai hong nuam ding a, na lungsim hong zang ding hi. Bang hang hiam cih leh, “Ka hakkawl puak nuam a, ka van zong a zang hi,” (Matt 11:28-29) ci hi. Joseph a sanggamte’n a zuak lai-un siatna leh muhdahna tua zah a lian om nawnlo dingin a ngaihsun kha ding hi. Ahi zongin Egypt gam ukpa hong suah ciangin a sanggamte hehnem a, “Topa in hong sawl ka hi, note lungkham kei un,” ci hi. Ama tunga tung thute Pasian theih loh omlo hi cih Joseph in muang hi. Tua mah bangin la phuaknu Fanny Crossby in, “Kei tungah bangbang hong tung zong Jesu’n a pha bawl ka thei,” na ci hi.

Thukhupna

Pasal khat a neu lai-in mi khat in a simmawh manin nasa lua a nisim in tuapa samsia tawntung hi. A sih ding kuanin kuamah zong mu nuam loin lungsim natna tawh kidimin om ahih manin hih bangin gen hi. “Tu’n ka lungsim khaatna in ka nuntakna netum khinta cih ka thei hi. Ka muhdahna in kuamah nasak loin kei bek hong nasak hi. Ka nuntak sung hell khuk om mah ka bang hi.” Na dam nadingin nangmah in na ngaihsut tawm keileh kuamah in hong pia lo kha ding hi. Na damna pen nang adingin a manpha penpen ahi hi. Topa in khaatna panin khumna nuntakna a nei dingin thupha hong pia hen. By:Rev. Dr. J.M. Ngul Khan Pau

Source: http://www.zogam.com/columnists/j-m-ngul-khan-pau/2291-lungsim-khaatna-panin-suahtakna.html

Read More