This is default featured slide 1 title

Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.

This is default featured slide 2 title

Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.

This is default featured slide 3 title

Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.

This is default featured slide 4 title

Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.

This is default featured slide 5 title

Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.

Thursday, July 30, 2015

It na sum leh pai

Lengtong Pauno
Lei tungah ki-itna tak tak ka zon zon hangmuzokeng ea, mi hing khat leh khat ki-itnahauh na sum leh paai bek hi ,zawng lua bang mah nei zolo inka veng ka pam in  hong sim mawh eaka ip sungah bang mah om lo akhawlh pih ding lawm  muzokeng eaLeitung mite ki-itna in sum leh pai bek hiki-it na man itna tak tak lei  tungah om keiitna ngaihna sum  leh  paaiMai lam ka nuntak nang om lohong it hong ngai mu zokeng eainn leh lo bang mah nei loinnu ngak ten hong sim mawh eakei zong mi  bangin hau hi leng nungak te'nhong ngai mah ding hi venhong it hong ngai tam mah ding hivenmin hong sim-mawh lo mah ding hi ven

Lung sim ki tap zan na

Lungsim beidong haksat na buai na gual lelh na in hong tuam thei zel hi.
   Khat veivei ka nun takna sung ah kaphut khak zelzel haksat na sung ah thanem lam et bei in cih nang thei lo in ka om ni pen tam mahmah hi Pasian deihna mah hi ding hiam cih zong kei leh kei ka ki dong thei zel hi...
Haksat na sung ah thuakding leh do cinten ding pawl khat a om zong na om kha mah ding hi...
Pasian deih na a hih leh bel hih hak satna pawlpawl te pen i thuak zawh loh ding i do zawh lo ding hong guan het lo cih bel ka ki phawk zel hi a hi zong in lei lung a hih man in leitung nuntak na cileh sa taksa lampan i ki et ciang i phut zawh lo ding zah dong haksat na ki thukha zel hi
Mi hau khat tawh vanlei ding hi le hang a ma deih leh a ma lei nop ciang pen a man lei zo tham ding hi ei deih khat zong a ma a ding in haksa het lo khat man in a lei zoding a hihi..
A hi zonh in kei deih mahmah khat pen ka deih na bek hi a ka lei zawh loh man in a ngah lo ka hihi a deih lo ka hi kei a a lei zolo ka hihi..
Tua hun lai tak in ka ko sap na a tam mahmah ka deih a tam mahmah hang in kei deih khat kei a ding a ki lawm hi napi a lei zolo ka hih man in a ngahzo lo a nei zong lo ka suak hiau mawk hi...
I ngaih sut na sung ah aki sam a neih huai tampi i neih zawh loh leh i ngah zawh loh pen van gik pen leh lung sim hong su kha mahmah khat in ka mu hi.
Sumleh pai neih loh man in i deih khat ki lei zo lo in ko nei lo suak hi.
Pilna neih lohman in i sep nop khat a sem thei ding hi na pi hang in ei sang a sem thei zaw a om man in a sem zo lo i suak hi.
Ngaih sunsun leng ei a ding in a ki sam mahmah sum leh pai pil na te koi pan hong piang khia thei ding hiam cih lung kham huai mahmah hi.
genteh na in hih i kitang sap sumlehpai hong panpih zo ding leh i sep zawh lo khat hong pan tah ding hong pan pih ding a om kei leh i ki tang sap sum leh pai pilna cih te ei tha hat na ei hih theih na tawh i mapan zawh loh khat pen i phut khiat na ding haksa mahmah ta ding hi.
Kuate in i haksat na hongpan pih thei ding a hong puak pih thei ding a hi hiam?
Ngaih sut hak mahmah hi ei ki tang sap na leh i hih zawh loh khat hong huh zo ding pen ei hong it mi leh hong khual mite bek in hong huh hong pan pih zo bek ding hi it na pan ki ka pan pih ki puak pih zawh na a om sam hang in hong it taktak ding hong khual taktak ding mi pen tawm mahmah hi ken ka it mi in zong kei hong it hong khual zolo thei lai hi tua ban ah hong muh dah lawh thei lai hi lei tung ah it na man nei pen kha ding in ka lam en hi a man neih na tawh ki tuak in hak sa mahmah hi hong it hong khual zo ding pen ei sang aa hai zaw nuam sa zaw te sa leng ei sang aa hau zaw nuam sa zaw mipil zaw te in hong neu et zaw thei lai sawnsawn hi tua a hih man in i van gik hong puakpih ding kua te a hi diam?
Van gik cih ciang in i ki tangsap na hong pan pih zo ding leh ih hih na bangbang ah tha hong pia zo ding ki sam hi it na nei leng sep zawh na thuak zawh na in hong pai pih tawn tung hi It na nei leng a hi lo khat zong mai sak zawh na ki nei hi It na nei leng i sep zawh loh ding a i lam et khat zong ki sem zo hi.
It na nei leng cih na takna ki nei in ki khual hi.
It na nei leng cihtak na thuak zawh cinten na ki nei hi.
bang mah i hih loh lai tak i lam et bei lai tak in zong hong na it veve Pasian bek mah om hi lei tung ah ei hong it hong ang pom den zo ding tqm khol lo kha ding hi..
Pasian um hi na pi ing bang hang in lawh cing zo mahmah lo ka hiam?
cih dot na pen ki ngaih sun leng tam mahmah kha ding hi hang ni khat khit i deih na leh i ngaih sut na zong ki lam dang tektek in i deih i ngaih tam tektek hi..
A hi zong in semsem na pi nei thei lo lawh cing thei mahmah lo ka hiam cih pen kei mahmah in zong ka nun tak na sung ah ka tuak kha mun mahmah tahi....
Tua a hih leh i Pasian up zia koi ciang hiam i deih na lian tektek i muh na khang tektek nei zo lo tektek hi mawk hi....
Pasian pen i lam et zah in ki muang zo lo hi i up zia leh i zah tak zia i muan zia zong ki lamdan sak zek mah hong kul veve hi Pasian ka up na ka muan na a tawm zek lai hi cih zong ki phawk huai veve hi.
cih nopna ah lam et na i neih ciat mah bang in muan na taktak hong nei lopi khat in hong lung dam sak den het lo ding hi pah hi
Na it na ngaih mahmah nu a hi zong in na ngaih mahmah ma a hi zong in lungsim ki pum khat na leh ki thu tuah na omlo in tung tham et mel hoih na lel tawh i ki it khak a i ki ngaih khak leh Nu pa inn kuan in i om ciang in hak sat na mi theih pih lo khat in ki sim buai thei ci uh hi...
Hong it den ding hong khual den ding cih tantan a hi kei zong in i din mun pan hong it te mah thuman hi pian zaw hi...
It na nei lomi khat in tawmvei sung i lung hong nuamsak pha mahmah na pin tawm vei khit ciang hong lung kham sak pah lel ding hi...
Ki ngaih na cih zong pen namtampi mah na om veve a hong ip lah man aa hong ngai zong na om hi pawl khat leuleu na min neih na hong ngai na hi thei hi hih te in kip kho lo in a maimang sak it na hi aa lung sim nat na siat na lampi hong tun baih mahmah it na man lo na hi zel hi a hi zong in hih te pen ki dop zawh na pan ki suak ta baih mahmah a ahi zong in it na i ngaih na ding pen a haksa mahmah a hih mah bang in khat leh khat ki huh ki pan pih ki thuak pih siam it na nei i hih ding thupi ka sa a manpha ka sa hi it na i neih kei leh zong ki kha siat sak ki mai nop mawh cih lam in om loh ding dik ka sa mahmah hi a tel siam ding in kong lam en hi .

Ngaih sut puak zia

Guai aw lei tung i nun tak sung in bang ki sam hiam, i cih ciang in khan gual ban nuam lo kua mah ki om lo inmi neih khat ai zong ki eng thei hi hih te mun ah ei zong ki sam thei hi hang bang hang hiam cihleh a kei bang hi tuan mawk ka hiam ki ci pong kha thei hi 1. na ma pai na ding na deih leh na nunapa awi lo pi in gam ta kei in la kha sia sak sen ken nu leh pa gau ki pua lah ki ci hi 2..zi na neih ciang na zi hang in na nu napa na sang gam sim mawh lang pan kei in la ki lem na ding bek ngaih sunin na zi thu na hilhciang in nanu napa na sang gam te zak in hilh kei zaw in nanu napa na sang gam thu na hilh teh zong na zi zak in hilh se kei zaw in 3.zi na zon ciang in zi pil na zon sang zi hoih zong zawin zi hoih cih ciang in mel hoih na hi lo zaw hi na inn kuan pih ong it pih leh na nai huai na khua pih na tui pih ong it pih ding ki sam hi a diak2 in bang hoih hiam ci leh na zi ding pen na khua pih hi hen la pawl ki bang hi leh hoih pen hi tua a hih kei leh na khua pih ai kei leh zong pawl pi ki bang zong ham tang in khua pi ve2 pawl ki bang lo sang in hoih zaw lai hi zi na zon ciang nang ngaih na bek suang kei in la a thu thei ma saksawm in a nung sang ah na ki sik hang in lei bek sik kha ta ding hi teh nang sang in zi pil zaw deih se dah in la a hau zaw zong deih da lel in nang tawh ki tuak ding zawn sawm in na zi nangaih luat leh nang leh nang ki bawl hi ding hi te 4.nu mei in zong thu ngaih sut kul hi na it mah2 na pasal bel a pai ngam na hih man in a thu man ding thu pi hi nu mei te ngaih sut ding ah bang om hiam cih leh nalawm ngaih pa bang2 ai zong nazuih na belh ngam hi na pin na ki ten khit teh thu pawt mawh na bawl sang in na ki ten ma un ngaih sun ma sa in pawl ki banglo pan in thu buai den pen hi na ki ten ma in pawl ki bang lo na zuih zawh ngap kei leh mang lo ngai kei zaw le teh hoih zaw hi mi inn kuan sung buai sak na suah se sang in hoih zaw hi khang lui te in nu mei in phung leh nam nei lo na ci uh a tua mah bang in pa sal na neih ciang na pawl pi leh na nung lam na phung ken sawm kei zaw in tua hi leh nang mi dik hi zaw ding hi teh mi gen siat ding in na om sang a hoih lam a ong ki gen ding ut huai zawhi na pa hauh na na sang gam te hauh na leh a pil na te uh ken sawm kei in tua hi leh hoih zaw ding hi 5.nang tung a ong ki bawl ding aut bang in mi dang te tung ah bawl in cih pa sian kam mal ah om mah bang in ngaih sut hui hi6.lawm i hauh nop leh thu dik kul a mi git kul hi na ki pil sak luat leh lawm na nei kei ding a ong ki hua ding hi 7.mi na sim mawh leh na zong ong ki pi et tuan lo kha ding hi hai tah ci in neu bawl kha pah ken 8nang sang athu thei zaw mi khat in thu ong gen leh nial se kei le tehnang mi dik na tang zaw kha ding hi 9.nana sep na ah na sen pi nop leh lung duai in la thu mang peuh le teh na sep zaw kha ding hi 10.mi hoih na ut leh mi te nop tuam na ding bawl in la mi te heh pih na nei le teh 11..na hauh nop leh thu pha bawl in la na lawh sa sum leh pai pheng zat kei in la cil in a man in gam ta in la a hoih lo na sem ken duh hop na leh huai ham na lung sim nei kha kei in 12.mi te ong zah tak ding na ut leh pheng pau kei zaw in 13.mi pil na ut leh thu ngaih sut siam in la thu khual le teh 14.thu hoih ding na deih leh inn kuan sung khat ah om gige na zi sum tuamkhak kei in la nanunapa khak in na zi ki sap na zong a mau na thei lel ding a inn kuan sung nuam ding hi na zi khak in nanunapa na khak kei leh thu sia piang thei hi 15.nu mei in a nung lam thu a tut luat leh thu sia piang thei hi 16.mo na neih ciang a gam tat hoih loh na te leh a hoih na te thei na hi man innang zong na mo thak ciang tuaahoih lo te zang ken la a hoih lam in gam ta le teh na mo dik na sak loh na te nang a hoih lamin sem le teh nu mei hoih na tang kha ding hi 17.na mo thak ciang in zong tek ding in ki bawl pah le teh buai na tawm ding a na tek te na sim mawh leh nang zong mo na neih ciang na mo in ong sim mawh kha ding hi na mo thak ciang kei zong mo nei leng hih dan deih ding ing a cih ngaih sun kawm in na mo nang deih thei dan ding bang mah in gam ta pah in tua hi leh nang la mo hoih hi ding cin a tek na sin teh zong mo hoih ngah ding hi teh 18. kam khum na deih leh nang zang ma sa in mi khat na aw tol lehnang ong hap kik kha ding hi 19.nang, thu ong ki hilh dang na zak nop dan a ong ki hilh mah bang in na ta natu te thu hilh in tua hi leh hoih zaw kha ding hi 20.lung sim kawi na neih kei nak leh mi tawh ki ho thei ding cin a mi hoih na suak ding hi 21.na pil na te mi tam pi ong phat tuam na in na zat leh thu pha na ngah ding hi gen khialh sut khialh na lung sim tawh ki tuak lo a om khak leh ong mai sak un

Wednesday, July 29, 2015

SAWL BANG VUUL ING

Mite dan in pilna leh sum lehpai ka neihloh man in hong it ding leh hong ngai ding ka nei kei hi...
Leitung ah bangbang i ci zong in it na i neih sam hang'in sum leh pai neihleh lam i neihloh man in i ngaih mahmah te na ngawn in hong it hong ngai ngam lo hong muang ngam lo pah pawk hi ni dang in sum leh pai cih te neih leh lam cih te ki en pi veve ki ci a tua te pen sum leh pai bek en te kasa kha hi sum bek en te in tua dan lungsim pua ding bek ka sa aa tu hun ciang in hong it mahmah khat zong i masuan ding leh i mai lam nun tak na tutak i din mun hong et ciang in hong it hi na pi hong muang ngam lo in i ki it mahmah hang lam et na om lo din mun in hong muh man in i ki it i ki ngaih na te ah hong khahsuah nuam hong ki mang ngilh bawl nuam ta mawk hi hih din mun ka tuah khak tak ciang in lamdang sa in ka lungsim bei mahmah hi....
Lungsim cih takna leh ki it na bek tawh mual ki khum zolo ding dan din mun hong hi mawk hi
Sum leh pai deihlo ka hi tuan kei a neih leh lam deihlo ka hi tuankei hi ka mailam kalsuan na ding a ngaihsun lo ka hi kei a a'mah leh kei ki kal ah lam et na om lo muan bang lo ka hi gige hi.
Lam khat pan kei kamsiat na kei mah in ka puak veve hong kul ta hi mi te muh na ah mi dik mi nuam sa ahi nuamlo ka hi tuan kei a ka dik loh na leh ka neih lohna mah in kei hong lung neusak in hongmai taisak zo nawn lo hi....
Ka it ka ngaih khat ka neih loh man ka gentheih man in a mah a ngai a it ka hi kei a ka lung sim ah it na ngaih na a om man in a mah a it thei a ngai thei ka hihi...
A hi zong in kei lam pan lung muan zawh na ding lam et na sum leh pai ka neih loh man in ka it mahmah ka ngaih mahmah khat tawh lung muan na lam etna hong neih zawh loh man in ka ki zop na uh khau bang tat in ki zom nuam ta leh a ki zom thei nawn lo ding dinmun ciang ka tung hi....
ka it ka ngaih na pen bei lo ding a a man kei it kei ngaih na pen phawk lo ding cih ka lam en hi....
A hi zong in hih bang thu ka tuah ciang in siat na lam tawh kal suan ding leh lungsim siat sak na ding ka tung khaphial zong in Kei pum pi hong nei Pasian hi aa Pasian kiang ah ka lung gulh na ka nop sak na ding mi ka en loh na ding ka lung gulh na a hihi.
Lei tung cih pen hau pen cih om lo aa, a-zawng pen cih zong om tuan lo hi
i muan mahmah mi hau pen khat zong gal haupen leh mi sia pen a suak thei na hi veve hi...
lung kham hak sat na pan gual zawh na lampi hong tungpih thei Pasian in a mah ka muan na zah in ni khat ni teitei ciang hong lung muang sak ding cih ka phawk aa hih tawh kei leh kei tha ka ki pia zel hi.

Tuesday, June 30, 2015

I Gah in lak khia

' I Gah In Lak Khia
:: I kampau in i pianzia lak hi.
:: I maisuah in i lungsimtawng lak hi.
:: I sumzondanten i thumaanzia lak.
:: I laibu sim le i limsuanten i dinmun hong lak hi.
:: I nek i dawnten Topa tawh a kizopzia hong lak hi.
:: I kizepdan in i lungsim puakzia lak.
:: Midang i itdan in Pasian i itzia lak.
:: I kikholhpih in bangci mi cih lak.
:: I piakkhiatzia in i itna hong lak.
:: I sepdan in i veizia hong lak.

Monday, April 13, 2015

Ngaih No cih theih na

Ka Ngaih mahmah Nu ngak khat tung ah bang cibang in hong muangzoding hongsang zoding cihpen kei zong ngaih sunsun thei hi ing,
A hizong in mihing pen i telna leh i muh na te hongki bang lo hong ki kimlo hi
Khat veivei ciang in ei sang a pilzaw neizaw te hoih sa in i om hang in ki maizum zel hi ngaihna leh deih na phawkna i neihsam hang in i dinmun a kikim lo kibat loh nahang in hong ngai mah hi veng maw cih pianpian in om lel hi,

A hizong in keisang aa siamzaw leh hoihzaw lawmhoih a neihding ka ut tawntung hi bang hanghiam cihleh a mahka it man in khualna lungsim ka nei hi,A hi zong in ka ngaih napen kiam theilo ding hi

Nikhat lungsim tampipi ka lawm Ngaihnu ka hopih aa hong ngaihlua ing mah ka ci ngaungau lel hi hong phawk lua ing mah ka ci ngaungau lel hi a ngai tak pi a phawk takpi mah ka hi hi,
I ngaih khat pen ngaih no aw vacih paktheih ding hunpen sauvei mah ngakkul in thuak kul mawk hi,
Banghang in ngak kul hiam cih ciang in A malam pan hong ngaihna kam khat bek i zak masak loh in ngaihno aw cihpen lemkhin tak khol lo hi.
Ka ngaih no hong phawk lua ing ka cih ciang in ken zong hong phawk mahmah ing a cih ciang in ken hong ngai mahmah ing ka cih ciang kei zong a cih theih khit ciang in Ngaihno cih theih na kei lam pan a ngah a suak ka hi pan hi tua a hih man in ngaih no i deih leh it na phawk na ngaih na a om masak a kul gege na hi cih theih kul hi
Tua hi a It na ngaih na nuai ah a lian zaw om lo cih sam hang in hong buaisak ding a keukeu ah hong ki pan ding aa tua te dam tak in a phot i thuak phot kul limlim hi It na ngaih na tawh a tuaksiam pen ka hih ding pen kei lam pan ka hanciam nuamdenpen hi.

Saturday, April 11, 2015

Nipi Sunday Nibek buhsih huanni

                        Nipi nibek Suhsih huan ni

Nidang kaneu lai in khawhsa Ankhing khamgawp a ki hih 
gawp samloh hang in i khawhsa tawh ki nungta zo liamliam
lai hi.
Nidang in Vaimim lei leh lothangkang lei bek kho in 
Singtang buh ki hih zolo a hih man in Buh malmuh nading pen hak sa mahmah mawk hi,
Neihsa leh sumleh pai mite dan in a nopzat zuahzuah te ka hih loh banvuah mite dan in ki nuamsa zolo lam kisuak hi.
Tua hi aa Nipi ni ciang in buh ka huan zel uh aa bang hang in nipi nibek buh huan ni ci in gen sese kahiam cih leh nikal lak ah buh ki huan zolohi  anlim mehlim nek ni in ka neulai in kaciam teh ngei hi,
Hih thu ka khuanung ngaihsut kik ciang in kanun takna sung ah mite dinmun ciang zong a hi zo ngeilo mikhat ka hih lam tak kaphawk kik mahmah hi,
Inn hoih lo hoih ka nei kei uh aa nidang in ka bilkha ah hong luai zelzel khat ka Nu nausuak a hih man in tua ni huihleh guah ki thuah a hih man in ka inn sung vuah Settawh mei tang om nai lo hi meitui tawh mei ki vaksak hi aa ka inn uh bitlo lua a hih man in huih hatlua in  mei ki vak thei lo hi tua hun laitak in ka nau pang mahmah aa ahi zong in ka kha a sia mahmah ta hi ka lupna tung ah Topa aw ko Inn ding a hoih hongpia nuamle cin nang khut sung ah a om hi mawk hi lo a hiam?
Ci in Pasian kiang ah naupang melmawl aa ka om lai in Thuka na ngen ngei hi Hih lungsim ki tamzan aa ki kona pen Pasian in hong za in a sawt hetlo in Pasian in a mizat te zangin ko a ding in Inn khat hong guan hi hongpiakhia Pasian nasem Sia-Go Bawi ka Gang tung ah zong Pasian in thupha a zahtam pi in hong thuk'kik sak ding cih ka lam et na uh a hihi,
                        Gualtung tuanzawh lohna

Gualtung tuangzo lo cih ciang in i haksat na tuamtuam hang in mite bang in ki suakta theilo leh mite hih dan gamtat dan in ki gamta ki om thei lo suak hi,
Nidang in sepnop leh ka uk pawl khat kei zong na om ngei hi 
A hi zong in sumleh pai bang mah nei lo ka hih man un ka uk na te leh ka lawp na te a mawk na a ki ngaih sunsun mah hong suak hi,
   Ahi zong in i haksat na te sung ah i ngaihsut na tepen a hoihpen a phapen ding in ei mihing te in i ngaihsut hang in ei ngaihsut na bektawh ki mapai leh ki lamzang na hi tuanhet lo cihpen ka gol khitciang in ka tel sansan hi,
Bang hanghiam cih leh ka uk khat leh kalawp khat sinzolo ka hih man in kei leh kei kisinsin in ka om ngei hi a hi zong in kasiam tuan kei hi,
Mihing tepen i uk na in hong siamsak hi lo in hong theisak hi bek lel hi theih na cihpen siam hi lo zel hi,
Nakhat peuhpeuh sem bawl i hih ciang in ei mapai na leh ei khut mapen tel theih na ding in sin kawikawi na kul mawk hi,
I hih zawh det khat semsem bawlbawl na pi hang in bang hang in mapai theilo hiam bang hang in lawh cing theilo ki sa zel i hiam i cih ciang in hih i sep na khat pen semthei bawlthei hi napi hang in ei khutma leh i maban ding a na hi lo khat na hi gige cih pen theih pah ding a hi hi.
Na khat peuh ah pilna ki sam hamtang in pilna neilo tensem theilo cih pen om thei tuan lo hi,
Pilna cihpen namtampi om leuleu hi a hi zong in laipil na a tuam hi aa ngaihsut na khuak pil na ciim na pen a tuam na hi kik hi.
Mitepen Pilna a neih man in eng lua in ki thanem saklua pahpah kei in nangsang in a theihloh zong tampi na om veve ding hi na neih loh man in na theih na tampi om khin hi.
Mite Sumleh pai a neih man in englua tuan kei in a sepnop khat zong sem khin tuanlo ding aa a hanciam dinmun na neih na ding in mi nangsang aa sangzaw a mu thei na hih lam ki phawk zaw lel in.
Mi dinmun eng kisa lua kha ding hi hang Midin mun khat a nuntak zia ki tel khin het lo hi nang sang in na eng mahmah pa nu a lung a kham zawk mel zong thei lo hi teh hanciam in nama nawk sawm veve in.
Misep theihkhat sem nuam kha ni teh Mikhat in hih theih khat hih thei nuam napi hang in i ki pat khiat na ding i thawphah ding i neihloh man in midin mun ki tungzo lo hi yua in hong lungkhamsak denden thei zel hi hih haksat napen kei in zong ka phut khak mahamh lampi a hihi a hi zong in Isep nop khat leh i uk khat pen i sin aa sang i kah zokei phial zong in neihsawm limlim in ki sin sawm ding a thua la kan sawm limlim ding tua in theih na hong guan in theih na pan in na sepsep na bawlbawl zawh nak leh a thei a siam na hi veve ding hi.
Mite nuai ah om lua nei lo lua hai lua i kisak nateng mah in hanciam na cih tak na ngaihsut theih na ki kep theih na tutna gel na hong guan in tua in lampi man hong tan sak den aa tua in pateuh neilo aa vak kalsuan toto te sang in i nuntak na et teh huai zaw hong suak sak na hi zel hi.
Hih kong at na in I zawn man in ki niampen ihai man in ki niam pen cih dan hi lo a ei leh ei thalak na leh lamet theih na tupna gel na neih ding kisam hi,
Nisim in i ngaihsut na ah naupang lai bang in a ngeina bek in ki ngaihsun lo in a thak in kalsuan toto in ki ngaih sut ding ki sam hi tua in hong lamdangsak den in i muhna ngaihsut na te hongpi cing sak veve gual englua in hong koih tuan lo hi,




Monday, April 6, 2015

MIPIL TE THUGEN PAWLKHAT


1. Nuntak haksatna sungah mipil te in nop
tuamna a
ngah na uh pen laibu pan ahihi.( Victor Hugo)
2. Laibu pawl khat te pen ciap ding hi a, pawl
khat te
pen nawm valh ding hi-in pawlkhat te pen hai
zan
dikdek dinghi. (Sir Francis Ba con)
3. Laisim na in mi cing tak khat hong suah a,
laigelh na
in mi taktak hong suak sak hi. ( Sir Francis
Bacon)
4. Laisim nuam asa mi na hih mateng pil ngei
kei niteh.
(Honer)
5. Laigelh siam na suah nop leh gelh in.
(Napoleon
Bonaparte)
6. A thak ngaihsut muh nate pen atam zaw ki
um lo a, ki
lang pan thei lai hi. Tuapen thu dang hi lo a,
mitam in
thei nai lo ahih man hi.(Titus livius li)
7. Asprin (mangza) ne zel leng cancer natna a
tuam2
te dal in, cancer nei khin te a lungno (cell) zong
ki zelh lo
tuam hi. (အတၱလတၱရွိ အေမရိကန္ pan)
8. Ni khat nai 8 val na sepna, annek hun man
lohna
in lungtang natna kingah thei hi. Kum tam ciang
lung sim
manlo (စိတ္ေဖာက္ျပန္) thei hi. Kal khat in nai 40
pan
50
kikal nasem leng hoih pen hi.
9. Laisim na pen khuak a dingin thaza hoih pen
hi.
10. Za tepna in gilpi cancer a zah nih in khang
sak hi.
11. Sing gah tampipi nek na in zun khum
damsak a,
singgah tui nek na in zukhum piang sak hi.
12. Kisil laitak lasak pen cidam nadingin hoih
mahmah hi. (စိတ္ဖိစီးမႈက်ဆင္း၊အာရုံစိုက္မ
ႈေကာင္းေစ၊ ေသြးေပါင္ခ်ိန္
က်ဆင္း၊ ကိုယ္ခံအားေကာင္းေစ၊ အသံေကာင္းေစ၊
သြက္လက္
ခ်က္ခ်ာေစ)

Na ngaihsut na cidam sak in

[1].Paak te a ki batloh hangin hoih in nam tui ki
sa tek hi.
[2]. Lingpaak na lawh nop leh a lingsut ding lau
kei-in.
[3]. Nahtaang nanek nop leh a hawng kheh kul
buang hi.
[4]. A maitaai te maan [photo] sung khempeuh
ah hoih suah den hi.
[5]. Hazat na lungsim neih na pen a lau huai pen
ahihi.
[6]. Khua nakmial si na cih leh khuavak ding nai
mah mah hi zaw hi.
[7]. Nak gentheih sing na cih leh nopsak ding
hong nai mah mah ta cih na hi zaw hi.
[8]. Nuntak na pen kawltu tawn khat tawh ki
bang a, ne leng khum in pehhak laitak-in ataang
ki tuak kha-in pehhak a, atui tawm in a om sun
teng kha lai lai hi.
[9]. Ni khat khatvei laisim inla, sawm vei
gualnuam in nui-in.
[10]. Mi khat khelhna mi khat pilna ahihi.
[11]. Na hoih leh nang ading, na siat leh nang
ading ahihi.
[12]. Khial ing ci-a, ki khelna lungsim anei te
pasal lungsim ahihi.
[13]. Mi pen asilh a ten tawh pi-et neu et pah
kei-in.
[14]. Ni khat nai [8] lum te kum [60] aphak teh a
lup sung kum [20] pha hi a,nai [6] lum te kum
[15] sung alum suak hi.
[15]. Gual zawh na nangah nop leh hih ngam
sem ngam in.
[16]. A ki neih thei na lawm pen gal te sang-in
lau huai zaw hi.
[17]. Hehpih na kam zong khelhna hi thei hi.
[18]. Tui pen khal pak vet lo a, tui khal pen tui
suak ding baih pak lo hi.
[19]. Mihing te pen ih suah phet-in sihna ding
lampi atawn i hihi.
[20]. Pasian na up leh na nu' leh na pa' tung
lungdam akoko na hihi.
[21]. Tawm tawm pau in la, tampipi ciamteh in.
[22]. Humpi a gilkial hangin lopa ne lo hi.
[23]. Humpi nelkaai-in sa man khol lo-in a lawm
te matsa ne hi.
[24]. Humpi alau hangin mi muhna ah taai lo hi.
[25]. Humpi-in bawngpi khat amat hangin lopa
ne bilpi; lau lo hi.
[26]. Sahang in zong agial zahtaak hi.
[27]. Sahang si leh aguh cian-in om lai hi.
[28]. Sai si leh ahaa, cian lai hi.
[29]. Mihing si leh atangthu cian lai ding hi.
[30]. Ganhing ten aneu zaw te dawm in agol
zaw te zahtaak bawl hi.
[31]. Ui -in ih zawn hangin hong nusia lo a,
zawhngeu in zawng leng hong nusia lel hi.
[32]. Numei hoih te kam tampau lo te hi.
[33]. Tu a tuikhuk to-in tui siangtho dawn nuam
pah ding maw'.
[34]. Gunei, kinei, hanei khempeuh lau huai khin
lo a, hong bawlsia nuam te a kihtak huai hi zaw
hi.
[35]. Lai tawh mei am' a ki tun theihloh mah
bangin siatna bang mah tawh ki seel thei lo hi.
[36]. Kahna ding te ah kapin la, nuihna dingte ah
nui in.
[37]. Buhum tamleh an kine thei lo a, kamtam
lua ki ngai zo lo hi.
[38]. Nisim lamsiau den te siavuan te tawh ki
gamla hi. [Walking everyday keeps the docter
away].
[39]. Kiphatsak na leh thadah thuah leng ki
khangto vet lo hi. [There is noplace like home].
[40]. Singkung saangin gol semsem huih in nak
nawk semsem hi.
[41]. Ci-dam na-in hauhna sangin thupi zaw pek
hi.
[42]. Thumaan na it in la, khelhna te zong
maisak in.
[43]. Thuak zawhloh ding ciang na thuakzawh
leh thuakzawh na thaman na ngah ding hi.
[44]. Ki sek na-in khantoh nading ah akisam thu
ahi hi.
[45]. Sinphot na om kei leh theihna om thei lo
hi.
[46]. Pasian in leitungah apiansak nai loh bek
om a, apiansak theihloh om lo hi.
[47]. Gul apai ciangin akiim, apaam sukha se lo
hi.
[48]. Aklui-in maitang zahtak tuam nei lo-in ahun
maan in khuang lel hi.
[49]. Vaphual pi-in ata akeuh dongin abusung ah
ngak den hi.
[50]. A pa' an azonkal in abu natuvang leh a pa'
in tulum ci-hi. Khat zawzaw asih ciangin asan na
ah lengto-in kikiasuk saka, anih un sikhawm uhhi
ki ci hi.
[51]. Tua hangin ki sihpih ngam ci-in Zomi te
Vaphual liim tawh ih ki ciamteh hi.
[52]. Muvanlai-in singsang pi tungah abutom in
abusung ah ling, lungme, khaugui athak te koih
hi. A ta akeuh ciangin thak sa-in akha zapzap a,
aling in sun in ki tomtom leh athahat ding acihna
ahi hi.
[53]. A tate len kisin sak-in vantung lam pua to
a, asang munpan khiasuk in leilak a tukma in
mankik zel in tuabang dan in atate sek hi. A ta
abusung ah aom lai-in khat in an zongin khat
akiim ah atate cing' in leng den hi.
[54]. Sum in na khempeuh ki cing' sak hi.
[Money makes everythings].
[55]. A hih hangin sum in siatna khempeuh a
zungpi [Root] ahi hi. [Money is the root of all
evils].
-Hih paunak kammal hoih thulu nam [55] tawh a
ki hanthawn ih hi ding a, mailam ah zomi te in
nuntak pih in ih zuih zawh tek nang in Zeisuh
khazih min tawh ka zomi pih te tungah tha kong
pia hi. Pasian in ih omna ciat ah thupha tawh
hong din kik ta hen.......A men.

Tuesday, March 17, 2015

Khat leh khat ki khual na in cidam na

mite in hong simmawh, hong gensia, ahih kei leh mawhna om lopiin hong taina hangin na sakna dam theiloin lungsim ah gu bangin hong zen cihna hi. Mi khat gen dan in a gen ding hileng “gutui dawn in midang si ding” i sak leh ei a dawnpen si ding na kihizaw hi. Tua hangin pumpi cina hi lo, ahih hangin thazawm mahmah mi tampi pen lungsim kha natna in zung thukpi ama nuntakna kha ahih manin gimpih uh hi.
Lungsim khaatna in bang teng ah buaina hong tun thei hiam cih tawm en dih ni. Kei muhna tamlo kong gen ding a, hih teng bek cihna hilo hi.
Lungsim khaatna in cidamna lam buaisak hi: Lungsim khaatna i pumpi sungah gu bangin kizel hi. Muhdahna, maisaklohna, cimtakhuaisakna leh khaatna in gilpi meima, si-khang natna leh a dangdang hong tun hi. Doctor tampite’ upmawhna ah 90% natna pen hehna, launa, muhdahna leh lungsim ah khaatna panin hong piang hi dingin ciamteh uh hi. Mi na muhdah leh tua na muhdahna in nang sila in hong bawl hi.
Ihmu theilo, gim leh tawl kisa tawntung mi pawlkhatte amau lungsim ah buaina nei mite ahi uh hi. Nuihmai leh lungkim bangin a om uh hangin a lungsim uh gim tawntung hi. Ann kam lim loin lawm leh gual tawh kikholh zong lunggulh lo uh hi. Siavuante’n hih bang mite a mit uh leh a maisuah uh ah kimu thei hi ci-in na gen uh hi. Hih bangin a buai mi khat in, “Mi khat ka muhdah a kipanin ama sila ka suak hi. Ka ngaihsutna hong ukcip ahih manin ka nasep zong nuam kasa thei kei hi. Ka muhnoplohna in ka pumpi tungah gu bangin hong zen ahih manin na khat peuhpueh sem leng ka gim pahpah hi. Nidang a nuam kasak nasepte tu’n ka ningkhin zo hi. Khualzin khiat cih nangawn thalawpna om nawn lo hi,” ci hi.
Lungsim khaatna in i ngaihsutna nawngkaisak hi: Lungsim sungah khaatna, gimna hong om ciangin a sawt deuhdeuh leh zungkha deuhdeuh hi. Tua hangin lungkiatna, lungkiatna panin nuntakna mannei loin ngaihsutna tung thei hi. Hih bangin buaina hong neih uh ciangin a innkuanpihte, lawm leh gualte zong muhnoplohna hong nei uh hi. Khat peuh in kammal a zatte uh a sialam bekin ngaihsun uh a, amau kicihna in bulhpahpah uh hi. Gualzo, lawhcing nuntakna hong neih nadingun hih bang lungsim nusia in paikhia ning a cih uh kisam hi.
Lungsim khaatna in na mizia zong hong nawkkha ding hi: Na muhdah, ahih kei leh na hazat mi khat ama’n hong thei in hong thei kei leh na ngaihsunsun hi. Tua bek hi loin na muh ciangin na nungzangah a vot sim khat in hong zensuk ding a, na maitaina zong hong bei ding hi. Na ngaihsutna bangin na gamtatna hong pai ding ahih manin na muh ciangin nopmawh nasak hangin ama gamtatna bangin damdam in na gamta ding hi. Tua hangin lungsim khaatna in mizia khek thei cih pen mi tampite tungah tung takpi hi.
Lungsim khaatna in Pasian tawh kizopna buaisak hi: Topa thungetna i gen ciangin, “Ko tunga hong mawhte ka maisak uh mah bangin, kote mawhna zong hong maisak in,” i ci uh hi. Ahih hangin mite’ mawhna maisak lopi i hih leh eite mawhna zong kimaisak lo ding hi. Pasian in hong maisakna pen eite’n zong mite mawhna i maisakna ah kinga hi (Matt 6:14-15). Mawhna lungsim tawh thungetna i neih leh tua thungetna hong kidawnglo ding hi (Late 66:18). I mawhna in Pasian tawh hong kikhensak hi (Isaiah 59:2).
LUNGSIM KHAATNA PANIN NA SUAHTAK THEIH NADING
Hih haksatna na neih pulak in: Kipulakna in guallelhna hi loin suahtakna, vanzanna ahi hi. Mi tampite’n amau haksatna a neih uh hangin pulak ding maizumin ngaihsun uh hi. Mi khempeuh kiangah pulak ding cihna hilo hi. Na muan mahmah, midangte kianga hong genlo ding mi kiangah na haksatna pulak in. Khatvei pastor khat in, “Sia aw, kei hong simmawh den ka pawlpi sung uh ah om, ken zong a tawptawpna ah it bawl nawn loin amah ka muh ciangin ka nungzang hong hik in muhdahna in hong zen hi. Bang cih ding ka hiam?” ci-in hong dong hi. Amah tawh ka kiho sungin a maisuah hong taangzaw in ka thei a, tua ciangin ama’n, “Nong genpihte thupi lua, ka puakgik khempeuh a tukmang tawh kibang hi,” ci hi. A taktak in ken ama gen na ngaingai in, lungsim thungetna na neinei hi ing. Ama puakgikte hong gen ciangin ama adingin suahtakna khat hi a, pulakna in lungsim vangikte beisak hi.
Lungsim khaatna hong pia theite tawpsan in: Mi pawlkhat lungsim khaatna panin suakta nuam ci napi-un amau sep ngei teng mah sem veve uh hi. Tua bang lunggimna vangik hong piate na tawpsan kei leh na van hong zang tuanlo ding hi. A gentehna in zu hangin lunggimna leh innsung buaina na neih uh leh tua na tawpsan madong na buai toto ding hi. Paunak khat in, “Tui na siansak nop leh a tuinak ah pai in,” a cih bangin lungsim damlohna hong kipatna mah panin na khaktan keileh phatuamlo ding hi. Hih hong pia theite i gen theihloh hangin tua bang haksatna nei mite’n hong kipatna thei mahmah uh hi. Tua na theihte mah tawpsanin nusia leteh nang adingin damna hong hi ding hi.
A piangsa thute hangin paulap zong ken: Lungsim natna pen a piangsa thute hang hi gige hi. Tem tawh ki-at kha leng dam kikpah thei a, thu tawh ki-at kha leng damhak mahmah hi. Bang hangin damhak hiam cih leh damna ka deih a cih hangun paulap ding zong toto in tua teng mah tawh dam thei lo uh hi. Pawlkhat in a dam ding zong lunggulh thei nawn loin a paulap tawh nungta uh hi. Amah in, “Ka nuntakna a taktak in kei mawhna hi loin, tua nu tua pa hang hi,” acih uh hangin a thuak pen amau bek mah hi gige hi. Paulap tawh a nungta mite mi lawhcin sangin a lawhsapna hizaw hi. Paulap panin a dam nading ngaihsuna a hanciamte damna lampi a tawn hi in nuamsa in nungta thei pah ding uh hi. Tua hilo, amau kidiksakin midangte mawhsakna tawh paulap zongte dam theilo uh hi.
Maisak inla, tua maisakna ah om in: Thu tawh a liam mite in tua thute ngaihsunsun leh a liamma leh a natna kibehlap zaw hi. Ahi zongin tua thute hong pusuakna pa/nu maisak leng ei a suakta kihipah hi. Maisak inla, tua maisakna ah dingkip in. Bang hang hiam cih leh na maisakpa leh nu nangawnin thei khalo thei hi. Bang phatuam ding hiam na ci kha thei hi; nangma’n na lungsim hong zen hong vut na neih pan tawldamna na ngah a, tua manpha pen hi. Maisak dingin lian lua na ci kha thei hi. Lian lua ahih leh na puak dingin zong lian lua cihna hi. Maisak dingin pammaih lua, i maisakpa leh nu in thusinna in nei leh na ci kha thei hi. Ahi zongin amau thusinna in nei tuan lo kha thei hi. Maisak toto leng ei a dam toto i hi ding hi.
Khaatna a piangsak nate paikhia in: Mipawl khat dam ding lunggulh mahmah napi’n lungsim natna a piangsak nate panin kihem khia tuan lo uh hi. Tua bang dahna, khuisatna, gimna hong pia, zan ihmut theihlohna hong ngahsak nate na paihkhiat kei leh na suakta tuan kei ding hi. Nusiat ding, paihkhiat dingte kemkem kei inla - pai pahpah in. Na lungsim khaatna a dam taktak ding na lunggulh leh paihkhiat ding om cihna hi. Gunkuang tungah mi a tuan ciangin a puak zawh ding val a tuan ciangun tum hi. Nang zong na puakzawh ding val na puak ciangin lungkhiatna buannawi sungah na tum ding hi. Zattheihloh in na om kha ding hi. Leitung nuntakna ah hong nasak ding thu, hong kapsak ding thu tampi na nei kha ding hi. Tua thute hangin na thazawm leh nang bek in thuak in na sihlawh thei hi. Paikhia mengmeng lecin nang a dam baih na hi ding hi.
Lungsim ngaihsutna thak nei in: I lungsim pen ngaihsutna lui bek i koih leh tuate mah kilumlet denin kingaihsunsun kha thei hi. Ngaihsutna thak guang leng tuate hangin a lui nate hong thanem ding a, a thak ngaihsutna in i nuntakna tha hong pia ding hi. Thu ummite adingin Pasian thu tampi tawh nungta leng, Topa thu nungta in vanglian ahih manin lungnopna, damna hong pia hi. Sawltak Paul in Rom khua thu ummite kiangah, “Na ngaihsutna kilamdangsak in,” (Rom 12:2) a cih bangin eite zong a lui nate i lunggulhna, siatna leh natnate mangngilh in mailam zuan in i nuntak ding kisam hi. Paul in zong Philippi khuate kiangah, “Nunglam a thute mangngilh in mailam hattakin ka nawt hi,” ci hi (Fil 3:13). Mi tampi piangthak khin napi a ngaihsutna uh limci lo i cihte a ngaihsutna uh thu hoih tawh a dimsak lote hi. Ngaihsutna thak tawh na dimsak kei leh a lui thute mah tawh na kidiah dinga, na lungkim kei ding hi.
Na khempeuh ah Pasian vangliatna phawk in: Thuneihna leh thukhenna a kem Topa Pasian in a dik a manin thukhen ding ahih manin nang lunghihmawhpih ken. Amah na ap nungsangin na huh ding kisam lo ding hi. Topa in hih bang na tuah thute gimna in zang loin thusinna leh thupha in hong heisak thei hi. Ama vangliatna sungah ap leteh na vai hong nuam ding a, na lungsim hong zang ding hi. Bang hang hiam cih leh, “Ka hakkawl puak nuam a, ka van zong a zang hi,” (Matt 11:28-29) ci hi. Joseph a sanggamte’n a zuak lai-un siatna leh muhdahna tua zah a lian om nawnlo dingin a ngaihsun kha ding hi. Ahi zongin Egypt gam ukpa hong suah ciangin a sanggamte hehnem a, “Topa in hong sawl ka hi, note lungkham kei un,” ci hi. Ama tunga tung thute Pasian theih loh omlo hi cih Joseph in muang hi. Tua mah bangin la phuaknu Fanny Crossby in, “Kei tungah bangbang hong tung zong Jesu’n a pha bawl ka thei,” na ci hi.
Thukhupna
Pasal khat a neu lai-in mi khat in a simmawh manin nasa lua a nisim in tuapa samsia tawntung hi. A sih ding kuanin kuamah zong mu nuam loin lungsim natna tawh kidimin om ahih manin hih bangin gen hi. “Tu’n ka lungsim khaatna in ka nuntakna netum khinta cih ka thei hi. Ka muhdahna in kuamah nasak loin kei bek hong nasak hi. Ka nuntak sung hell khuk om mah ka bang hi.” Na dam nadingin nangmah in na ngaihsut tawm keileh kuamah in hong pia lo kha ding hi. Na damna pen nang adingin a manpha penpen ahi hi. Topa in khaatna panin khumna nuntakna a nei dingin thupha hong pia hen. By:Rev. Dr. J.M. Ngul Khan Pau

Source: http://www.zogam.com/columnists/j-m-ngul-khan-pau/2291-lungsim-khaatna-panin-suahtakna.html

Thursday, February 19, 2015

Zomi namni thusuah zia

Zomi Nam Ni tawh kisai theih huai
thulaigil tampi nong suahsak/ Luikhiat
>>> man-in khangthak Zomi te adingin thupi
mahmah hi. Zomi Nam Ni hong tun
>>> ciangin Thu kigen na te leh Lai aki khah
te ah Mipi hanciam na hangin Ukpi
>>> te thu neihna abei dan leh Sila neihna,
siah kaihna cihte tua ni hangin abei
>>> dan khatin ki at / ki gen mawk mawk
thei hi. Tua pen ei le ei minam ki
>>> zuakna khatin ka mu-a ki lawm kasa kei
hi.
>>>
>>> Kawlgam suah takna leh Democray
tangthu en kik leng Kawlgam suahtakna pen
>>> Gen Aung San leh Ukpi te thukim na leh
vai hawm na hang bek hi-a, Mipi in
>>> Mangkang te tungah leh Ukpi te tungah
lungpho na/ deih lohna Mualtung gam te
>>> ah ki za kha lo hi. Ukpi ten a Ukna uh
nusia nuam nailo uh hileh/ mipi suah
>>> takna deihsak nailo uh hi leh amau
thuthu hi tuak lua keei hi. Hih
>>> 20.02.1948 Zomi Nam Ni ma 12.02.1947
Union Day /Pinlong thukim na ah letmat
>>> kithuh (Sign) na ah zong Mualtung gam
te pan mi mawkmawk in thuh theih hilo
>>> in Ukna za leh gam a nei te bek in " Ka
Ukna Za uh tuni-a kipan ka khia uhi"
>>> a na ci khin uh hi mawk hi. 20.02.1948
ni Falam khua ah Zomi bup ki muh
>>> khopna pen Suahtakna ngah khin
ihihmanin Zogam ading kimuh masak na
>>> Conference leh "Ukpi te thuneih nate
abei dingin ka thukim mah uhi" cih mipi
>>> thukim pihna alak ni uh hi tuak hi. Tua ni
pen Zomi Nam Ni in ciapteh ding
>>> ki thukim uh ahihmanin tuni dong aki
bawl suak hi ding hi.
>>>
>>> Pu Lian Uk hong lai thuk pen ama
tungah ka theihnop thute hi kei kacih mah
>>> bangin i theihnop taktak pen 20.02.1948
lai-a mipi pen kuateng, bangthu
>>> thupi kigen, Thuciap tehna Meeting
Minutes te bang teng hi-a cih tepawl
>>> athei om hileng sim nop huai mahmah
ding hi, cih kangaih sut manin dotna
>>> hongpiang ahihi.
>>>
>>> Zomi Nam Ni hong tung sial in Burma mi
te' khem athuak Mualtungmite ihih
>>> lam ka phawk aa, Bu Aungsan ii Japan
te tungpan angah gamkek nop lungsim
>>> hangin hibang din mun atung kha i
hihlam hongphawk sak hi. Pu Thawng Za
Khup
>>> Saizang atung kik ciangin khuapih ten
"Pu Khup aw Pinlong ah Sign athuh lo
>>> hi le cin ki ngah lo hiam? cih adot leh Pu
Khup in Sign thuh lo hi leng ka
>>> nuntak na mu kha lo ding hi uh teh" ci-in
dawng kik cih dan in za ngei lai
>>> ing. Mangkang te'n Pu Ukpi te kiang
"Suahtakna na lak khop uh leh Burma mite
>>> khem na thuak ding uhi, na khan toh na
uh ki khai lua lai hi", acih hong
>>> tangtung suak kasa hi. Pu Ukpi ten
Mipibup ading suahtakna adeih luat man-in
>>> Mangkang ten kawlte tawh suahtakna
laak khop loh ding 4 vei bang hong gen
>>> pih hangin na mang lo hi.
>>>
>>> Vaphual unau bangin Mipi te tungah Itna
anei, Vaphual nupa bangin a
>>> Mualtungmipih te tawh thukim khitsa
ciampel nop lohna Lungtang anei Zogam
>>> Ukpi te tungah hong tung ding Zomi
Nam Ni adingin hih kalai tawh zahtak na
>>> leh Pahtawi na ka pia hi.
>>>
>>> Long live Zomi & Zogam',
>>>
>>> Anthony Lian
>>> Frankfurt

Tuesday, February 3, 2015

Khutlam khiat na tawm khat

Ih khut lambang cipai hiam en dih ni ei guai a nuai aa number ki gual zui in nang a na en kik in
1.Hihlam aapai pen i nuntak nalam pan aa ki zom paisuak hi hih khutlam a omleh nangpen a kampha mahmah ban'ah midang tepahtak naleh nakhempeuh ah a gualzo mina hihi.
2.Hih dan a paipen inn kuanhoih innkuan nuam hithei hi i gennop na ah mihau teta nute tawh kiteng theiding hi.
3.Hihdan aa omleuleupen ngaihsut natawh na abawlthei leh milungsim theibaih te hi .
4.Hihlam danpen lamdang deuhhi mitul khat ah mikhat takhawng bek in nei hi a mahpen lamdang deuh in a ngaihsut nate zong hoih a hih ciang makai khat suakthei hi.
5.hih dan leuleu pen nakhempeuh telthei in ah thuthei baih zawdeuh hi.
6.Hihdan aa paite pen hihdan aa hong om a leh gualzawh nading nai mahmah hi hihlampi pen i gualzawh ding ciang aa hong om khia lampi hi.
7.hih lampi a neite pen gualzo mahmah ding aa, a hanciam na khempeuh a matung aa hongtun kikding a hunta hi.
8.Hih dan lampi hong omleh a genhak mahmah mi hiding hi nalawm ngaih nu na lawm ngaihpa i khutlam ah hihdan hong om leh ki dawm in.
9.Hihdan a om lampi paipen model lam sang a suakthei mi hi ding hi.
10.Hihpen a kampha mahmah a hih ban ah a ma i ngimna te a gualzawh nading in a hanciam mi hi aa zong gualzo pah hi.

Thursday, January 1, 2015

Pau nak tuamtuam

(41) Sakhi api san a no san ? => I nu I pa te mah ki sun ciat... (42) Sa khi in a tat na ding kuam kua khual? => Mai lam thu khual na in ki dawm in gam ta ding ,Na khem peuh ah ki guang khuak ding... (43) Sa khi that lo ngal tang tum? => A neu nate zo masa lo in na lian pi a tum te... (44)Sial tat nung a sial dai kai? =>A sia ding teng a siat khit teh i puah kik hang phat tuam nawn lo... (45) Sial nu phal zong sih kuang ah ki liiak? => I lawm i gual lui te ki mang gilh ngei lo a hi man in i ki muh kik ciang in nuam ki sa... (46) Sial vom leh sial vom ki ngai? => Ei mah tawh a ki bang mi te ki ngai... (47) Sim beng zong kim cit ciat tang zang ki guang? => Pil na siam na ki kim ta leh ma kai ding khat ki guang tuam... (48) Suang pi suang neu in thek? => A mah kia a ,,,,a lian a hau thei om lo... (49) Tang a si kawl in kah? => A bei sa hun a nop na dah na a hong phawk kik sak na... (50) Tu nai lo khe khuang? Man nai lo tul sui? => A hih ding teng zo ma sa phot lo pi a, a man khin sa bang a om te...

Friday, December 19, 2014

VAPHUAL TANGTHU

vaphual tangthu
Nidang lai in ah Kawlmangpa leh a galkap pawl khat,
kawlgam nitum na lam ahi, Zogam lam gam hong vak to uhhi.
Gamvak koikoi uh a, mun khat a tun ciangin, kawlgam
zanggam ah a muhngei nai loh uh vasa nam khat ahi, vaphual
pi khat, singkung tungkhat ah abu sungah a tui laitak hong
mu kha uhhi.
Kawlmangpa in, tua vaphual pen deihlua ahi man in, a galkap
te kiang, "A hing in hong matsak un," ci in thupia hi. Ahi zong
in a tui laitak vaphualnu in a muh ciang in kilat in, lau a hih
man in, leng khia ding in hong ki thuai hi. Kawlmangpa deih
lua ahih man in, galkap te kiang ah a kapna ding in thupia hi.
Galkap te in zong, vaphualnu pen hong kaplum takpi uhhi.
Tua laitak, a gei ah singkung tung ah atuang laitak aom,
vaphualpa in, a it, a ngaih alawmnu leh a innkuan pen
kawlmang pan hong kaplup sak in, hong suksiat sak a muh
ciangin nuntak na lamet omnawn in nasa lua ahih man in,
vantung lam lengto vingveng in, a sang na mun a tun teh, a
mah leh amah ki kiat bawl in hong kisi sak hi.
Hihbang vasa te khat leh khat ki itna, cihtakna leh sihpih
ngam na kawlmangpa in a muhciang in, thupi sa in, vaphual
pen zanggam ah khoi ding in hong ngaih sun hi. Vaphual bu
sung a et uh leh, vaphual tui tangkhat mu uh hi. Kawlmangpa
in tua vaphualtui pen zanggam ah hong ciah suk pihhi.
Kawlzanggam atun ciang in, tua vaphualtui pen, vatawt tuilai
khat tawh a keuh theih na ding, hong opsak hi. Vatawtpi in
zong, ama tui te tawh kigawm khawm in, ama tui te mah
tawh, a keuh khawm theih na ding hong op aa, a sawt lo in,
vatawt no te tawh kibang in, vaphualno zong hong keuh khia
hi. Tua vaphualno min ding in, Maung Chin (Lawm it) ci in
itna tawh sam uhhi.
Vaphualno zong vatawtno te tawh kithuah in, vatawtpi
nungnung zui in, an leh tui te hong dawn khawm, kimawl
khawm in nuam hong sa mahmah hi. Amah leh amah zong
vatawtno mah in kingaih sun lel hi. Tua zawh, kha khat
khawng hongto pai to aa, a tei zawk deuh uhciang in,
vatawtpi in, vatawtno teng tuipeek sin ding in, bual khat ah,
hong pai pih hi. Vatawtno te tuisung tuak in, tuipeek hong
kisin ziahziah in, tuisung ah hong kimawl ziahziah uh aa,
nuam sa mahmah hi. Ahi zong in, vaphualno tuisung ah
tuipeek ding in hong kithuai in, hong kumsuk ciang in, tuisung
ah hong om thei lo, tui hongpeek thei mahmah lo hi. A mah
leh amah a ki et kik kik leh, vatawtno dang te bang in, a
khepeek a neih loh lam hong kimu khia a, alu suang leh amuk
te zong hong mukhia hi. Amul te aki et leh, vatawtno dang te
bang in kanglo in, a vom lam hong kimu khia pan hi.
Maung Chin zong sanggam vatawt dang te tawh a kilam
danglam hong mukhia a hi man in lungneu mahmah hi.
Sanggam te tawh kibat theih na dingin, amul vom te leikang
hong zut in, a kheme te ah buangnai tawh khepeek ding in
hong pawl hi. Tuabang teng tawh hong omto na pi in, tuipeek
thei tuan lo in sanggam dang te tawh kibang khin zotaktak lo
hi. Vatawtpi in Maung Chin a lungneu lam a muhciang in,
"Maung Chin bangdia lungneu nai hia? Lungkia kei in,
hanciam kik le cin, tuipeek thei lel ding hi teh," ci in va
hanthawn hi. Ahi zong in, Maung Chin in tui cikmah hun in a
peek theih loh lam ding kitel a hih man in,"Pha mawh kei ee,
tui peek sin nawn dah ning," ci in dawng kik hi. Tua ni a kipan
in Maung Chin pen hong lungneu mahmah aa, thu hong ngaih
sun pha mahmah ta hi. Nidang in sanggam pianpih vatawtno
mah kisa in, a sanggam dang te tawh kimawl khawm, anzong
khawm, anne khawm tuidawn khawm in a om lai, agual nop
lai te pen ama ading lamdang pi khat hong suak aa, hong
ngaih sun thei mahmah lo hi.
Tuabang teng tawh lungneu in a om kawm in, nileh kha te
hong bei toto hi. Tua zawh kha thum khawng khat ciang in, a
mu ngei loh thu khat hong piang hi. Ni khat Maung Chin guak,
lungneu in thu ngaihsun in aom laitak, van laizang pan in na
khat hong kiasuk diai diai in, hong nai suksuk aa, a et phat
phat leh, vasapi khat hong suak hi. Tua vasapi pen a gei ah
singkung tung hong tu suk hi. Maung Chin in a et phatphat
leh tua vasapi pen amah tawh a kisun puteek, thu theih tuak
mahmah khat leh, a pil tuak mahmah khat ahih lam hong
mukhia in lunglut mahmah hi.
Vasa puteek in Maung Chin lungkham in om a muh ciang in,
"Hey, naupangno bang ding in lung kham na hi hiam?" ci in
donghi. Maung Chin in, "Pu aw, ka lungneu mahmah hi, ka
sanggam dang te tawh kibang lo in, kei katuam dang pha
deuh hi." ci in dawng kik kawm in," Bang hang in tuipeek thei
lo ka hi hiam?" ci in dong kik hi. Vasa pu in," Kei leh nang
pen cik mah hun in tui ipeek thei ngeikei ding hi. "Ei pen
vantung huihlak ah suakta tak in a leng thei vasa nam te hi
hang, na sanggam vatawt te bang in lei leh tui tung ah agam
ta te hi lo hi hang." Maung Chin in dong leuleu aa,"Tua ahih
leh, bang hang in ka deksuangh pha deuh hiam?" Vasa pu in,"
na dek a suangh na pen khuaktawh nasem nam te cih na hi,"
ci in dawng kik hi. Tua ciangin, " Banghang in ka mulvom a
hihiam?" ci in Maung Chin in dong leuleu hi. "Na mul vom na
pen, tha hat na leh galsiam na lim ahihi," a cih khit teh,
"Naupang aw, na min bang hong ci sap uhhiam?" ci in vasa
pu in dong kik hi. "Maung Chin hi," ci in dawng kik hi. Vasa pu
zong lungnuam het lo ahih man in, a thu piang leh a thutak
teng gen ding khen sat hi.
"Maung Chin cih bang minpen eimin hilo hi, Maung Chin cih
kammal zong ei kam ah omlo hi. Kawlmang pa in nang hong
it man in hongpiak min ahihi. Ei pen vaphual i hi aa, lusuangh
midang te sang agol zawk na in minam lian, kham lukhu a
khu minam cih na hi. Kei pen na Pu Zo Tung ka hi aa, nang
min in Zomi a hihi. Nang pen vatawt na hi kei aa, vatawt
zong na suak ngei kei ding hi. Van tung huih lak ah suakta
tak in aleng thei vaphual na hihi, hong leng to in hih singkung
tung ah konggen nop om lai hi," ci in Pu Zo Tung gen hi.
Maung Chin a kici, Zomi in, "Kei ka leng thei kei hi, zong ka
leng ngei kei hi," a ci hi. Pu Zo Tung in, "Han ciam in hong
leng to in, na leng thei lel ding hi," ci in gen kik hi. Tua ciang
in Zomi zong lengto ding hong kisin in hong hanciam hi. A
leng to ding in a kha hong zap in a hanciam leh leilak pan
khap khat khawng lengto zo hi. Tua ciang in Zomi in,
"Vantung ah ka leng to zo ngei kei ding hi, leilak pan khap
khat bek ka leng to zo hi," ci in gen kik hi. "Lungkia kei in, ka
tu aw, hong leng to in na leng thei lel ding hi," ci leuleu hi.
Zomi zong lengto ding in hong thasan in hong hanciam leuleu
aa, anih vei na in tong khat bang hong leng to zo hi. Athum
vei na khat vei thasan leuleu in hong hanciam leh hong leng
to thei takpi aa, Pu Zo Tung in, "ka gei ah hong tu in, thu
tampi tak kong gen lai ding hi," ci hi. Zomi zong Pu Zo Tung
gei ah hong leng in hong khawl hi. Pu Zo Tung in Zomi
maitang hoihtak in hong en in lungkim mahmah hi. Zomi lam
mai hongngat in, "Ka tupa aw, nangpen Zogam khem peuh
aluah ding, ukpipa na hihi. Napu napa khang a kipan in Zogam
a uk, innpi te, ukpite na hi uhhi. Vasa tui in na om lai in,
kawlmang pan vaphual thupit na a muh ciang in hong deih
mahmah in, na nulepa hong that sak a, nang pen vatawt te
tawh a suak khawm ding in hong bawl hi. Na nulepa sih
kazak ciang in, mun khem peuh ah nang kong zong koikoi aa,
tu in kha sagih pha khin ta hi," ci in Pu Zo Tung in gen hi.
Tua ciang in Zomi in zong, "Pu aw, Zogam na cih koi lai ah
om hiam?" ci in dong kik hi. Ahi zong in, Pu Zo Tung a khazap
kawm in, "Na theihnop leh ka nung hong zui in kong lak ding
hi," ci in vantung lam lengsan to hi. Zomi zong cihna ding thei
vat lo in, a kha hongzap pong mawk kawm in thei lopipi mah
in, a pu nung hong zui hi.
A putu in saklam nitum nalam manawh in hong leng toto
uhhi. Sauvei pi khat a len khit uh ciang in, tui lianpi khat hong
tung uh hi. "Pu, hih bualtui lian pi pen bang ki ci hiam?" ci in
hong dong hi. A pu in, "Ka tu aw, hih pen Gun Khawm ki ci hi,
hih pen Zogam leh kawlgam kikhen na gamgi hi aa, hih pan
alang lam teng khem peuh nang maluah ding gam ahihi," ci in
gen hi. Gun Khawm a tung khit uh ciang in, nitum na lam
hong manawh uh aa, tawlpi khat aleng khit uh ciang in, tuhun
kawlpi khua hong kantan in hong leng to uhhi. "Pu aw, hih
zanglai mun pen bang ki ci hiam?" ci in hong dong leuleu aa,
"Zo zang hi." ci in dawng kik hi. Gullu Mual hong kan to uh
aa, dolsing, limsing golpipi hong mu to hi. Hong leng toto
suak uh aa, mual hong sangto tektek ciang in, neksok paak,
phuitong paak, taaksing kung te hong mu uhhi, Zomi pen
nuam mahmah in a khitui bang hong luang kawm hi.
Tawlkhat hong lengtoh khit uh ciang in, mualsang mahmah
khat hong tung uhhi. Gim a hih man in tua mualtung ah tawl
hong nga uhhi. Tua mual pen tuhun in Thang Mual kici hi.
Thang Mual dawn pan in nisuah na lam hong ensuk uhaa,
Zozang gam teng Gunkhawm dong kizen suk in, zai mahmah
hi. Pu Zo Tung zong lungkim mahmah hi. "Ka tu aw, hih
gamteng na ma ukgam ahihi," ci in gen hi. Thang Mual pan in
nitum na lam hong en to leuleu uh aa, a mong kimu zo lo zah
dong in atam muallian mualpi vive hong mu hi. A et phatphat
uh leh, Thangmual sak deuh mualtung khat ah, paak nam
tuamtuam, phuitong, neisok, unok a kipan pak zihziah in a te
dimdiam mun khat hong mu uhhi. Hoih sa mahmah uh hi.
Tua mun pen tuhun in Tedim Mual ki ci hi. A tawl uh hong
dam ciang in, nitum na lam manawh in hong leng to leuleu uh
aa, Tedim Mual a kan tan khit uh ciang in, gun lianpi khat
hong mu uhhi.
Tua gunlian pi dungzui in, leilu lam hong pai toto uh a, tu hun
Tunzang gam lam, saipi mual lam hong zinto suak uhhi. Saipi
mual te hong khen to in hong leng toto uh a, zang leizau
golpi khat hong mu uhhi. Sauvei pi hong leng khit ciang in,
khua hong mial pian ta a hih man in, singkung tung khat ah
giahphual hong sat uhhi. Khualzin na tawh gim simsim a hih
man in, hongtak in hong ihmu thei uhhi. Ih mut nuam
mahmah in, zingsang zong hong tho baih mahmah uhhi. Zing
khua hong vak pian ciang in a et phatphat uh leh, a giakna
singkung pen, meitei kung na hi a, meitei kung vive a kiim, a
paam ah na dim zihziah hi. Zing an ding hong zong in, a nek
khit uh ciang in, khualzin ding hong ki pan leuleu uhhi. Tu in
ah, nitum na khang lam ahi, tu hun Mizoram lam manawh in
hong lengkhia leuleu uhhi. Mualkuam, lui kuam tampi tak
hong kantan uh a, mual kikal ah luitui luang sialsial te hong
mu ciangin lung hong nuam mahmah hi. Sun laizang pawl
hun acing ciang in, tuhun Aizawl mual ah hong tung in, sun an
nek kawm in tawlhong nga leuleu uhhi.
Tua laimun pan in, nisuah na lam mahnawh in hong kihei kik
khia leuleu uh a, tawlpi khat hong leng khit ciang in, tu hun
tonsim mual hong tung uhhi. Tua lai pan in atawl khat mah
hong leng khit uh ciang in, gunlui khat hong tung uh aa,
dangtaak a hih man kumin, tuidawn ding in hong khawl uhhi.
Tuidawn in tawldam khit ciang in, nisuah na lam manawh in
hong leng phei leuleu uhhi. Tu hun kapteel khua gei pawl a
tun uhciang in, mualtung khat ah paaknam kim, singkung
namkim tawh na kidim in hong mahmah hi. Vasa namkim
zong om a, vasa te in ukpipa Zomi leh Pu Zo Tung hong ciah
a muh uhciang in, lungdam lua kisa in, tualdawn in na om
ngeingai uhhi. Zam leh dak te tum ngeingai uh a, asuk lam
tawh, ato lam tawh, aphei lam tawh vantung ah leng ngeingai
uhhi. Kumpipa hong tung, aci alu dam tahen, kumsawt pi
nungta tahen ci in, kiko ngeingai uhhi. Tua lai mun pen tuhun
in Lennupa kici hi.
Zomi in Lennupa pan in Zogam khempeuh hong ukhi. Thuman
thutak tawh uk a hihman in, ki itna leh ki lem na tawh kidim
in Zogam pen khangto mahmah hi. Gal le sa bang mah omlo
in nuamtak in nungta uh aa, Zogam sung aa om, anung ta
ganhing teng khempeuh in Zomi tung ah siahsum kha khat
khatvei ta pia ciat uhhi. Tua bangin, ni leh kha te hong bei to
a, tua zong kha thum a cing ciang in, ukpipa Zomi in Pu Zo
Tung kiang ah, "Zogam leitaw khang lam, van ding in na vapai
kul ding hi. Tua lai mun ka pha ngei nai kei hi," ci in sawl hi.
Pu Zo Tung zong Zogam khang lam thuvan ding in hong
kithawi in khual hong zin khia pah hi. Hong lengsuksuk aa,
tuhun Khalkha khua pawl atung ciang in, huihpi guahpi nasia
tak in hongtuak ahih man in, khualzin zom suak thei lo in,
tualai mun ah hong khawl hi. Huih le guah thuak gawp ahih
man in, hong ngap lo in, a ci hong na mahmah hi. Tua a hih
ciangin, Pu Zo Tung pen ukpipa Zomi tawh kimu kha nawn lo
in, asih dong in tua lai mun ah hong teng suak hi.
2007 kum in, Zo vaphual en ding in, Zangkong gan hing khawi
na ah ka va en hi. Zo vaphual pen amah guak bek na om in,
lungleng leh tha nem tuak mahmah hi. Amah leh amah a
lentheih lamzong kithei kei leh kilawm hi.