This is default featured slide 1 title

Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.

This is default featured slide 2 title

Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.

This is default featured slide 3 title

Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.

This is default featured slide 4 title

Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.

This is default featured slide 5 title

Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.

Monday, April 6, 2015

Na ngaihsut na cidam sak in

[1].Paak te a ki batloh hangin hoih in nam tui ki
sa tek hi.
[2]. Lingpaak na lawh nop leh a lingsut ding lau
kei-in.
[3]. Nahtaang nanek nop leh a hawng kheh kul
buang hi.
[4]. A maitaai te maan [photo] sung khempeuh
ah hoih suah den hi.
[5]. Hazat na lungsim neih na pen a lau huai pen
ahihi.
[6]. Khua nakmial si na cih leh khuavak ding nai
mah mah hi zaw hi.
[7]. Nak gentheih sing na cih leh nopsak ding
hong nai mah mah ta cih na hi zaw hi.
[8]. Nuntak na pen kawltu tawn khat tawh ki
bang a, ne leng khum in pehhak laitak-in ataang
ki tuak kha-in pehhak a, atui tawm in a om sun
teng kha lai lai hi.
[9]. Ni khat khatvei laisim inla, sawm vei
gualnuam in nui-in.
[10]. Mi khat khelhna mi khat pilna ahihi.
[11]. Na hoih leh nang ading, na siat leh nang
ading ahihi.
[12]. Khial ing ci-a, ki khelna lungsim anei te
pasal lungsim ahihi.
[13]. Mi pen asilh a ten tawh pi-et neu et pah
kei-in.
[14]. Ni khat nai [8] lum te kum [60] aphak teh a
lup sung kum [20] pha hi a,nai [6] lum te kum
[15] sung alum suak hi.
[15]. Gual zawh na nangah nop leh hih ngam
sem ngam in.
[16]. A ki neih thei na lawm pen gal te sang-in
lau huai zaw hi.
[17]. Hehpih na kam zong khelhna hi thei hi.
[18]. Tui pen khal pak vet lo a, tui khal pen tui
suak ding baih pak lo hi.
[19]. Mihing te pen ih suah phet-in sihna ding
lampi atawn i hihi.
[20]. Pasian na up leh na nu' leh na pa' tung
lungdam akoko na hihi.
[21]. Tawm tawm pau in la, tampipi ciamteh in.
[22]. Humpi a gilkial hangin lopa ne lo hi.
[23]. Humpi nelkaai-in sa man khol lo-in a lawm
te matsa ne hi.
[24]. Humpi alau hangin mi muhna ah taai lo hi.
[25]. Humpi-in bawngpi khat amat hangin lopa
ne bilpi; lau lo hi.
[26]. Sahang in zong agial zahtaak hi.
[27]. Sahang si leh aguh cian-in om lai hi.
[28]. Sai si leh ahaa, cian lai hi.
[29]. Mihing si leh atangthu cian lai ding hi.
[30]. Ganhing ten aneu zaw te dawm in agol
zaw te zahtaak bawl hi.
[31]. Ui -in ih zawn hangin hong nusia lo a,
zawhngeu in zawng leng hong nusia lel hi.
[32]. Numei hoih te kam tampau lo te hi.
[33]. Tu a tuikhuk to-in tui siangtho dawn nuam
pah ding maw'.
[34]. Gunei, kinei, hanei khempeuh lau huai khin
lo a, hong bawlsia nuam te a kihtak huai hi zaw
hi.
[35]. Lai tawh mei am' a ki tun theihloh mah
bangin siatna bang mah tawh ki seel thei lo hi.
[36]. Kahna ding te ah kapin la, nuihna dingte ah
nui in.
[37]. Buhum tamleh an kine thei lo a, kamtam
lua ki ngai zo lo hi.
[38]. Nisim lamsiau den te siavuan te tawh ki
gamla hi. [Walking everyday keeps the docter
away].
[39]. Kiphatsak na leh thadah thuah leng ki
khangto vet lo hi. [There is noplace like home].
[40]. Singkung saangin gol semsem huih in nak
nawk semsem hi.
[41]. Ci-dam na-in hauhna sangin thupi zaw pek
hi.
[42]. Thumaan na it in la, khelhna te zong
maisak in.
[43]. Thuak zawhloh ding ciang na thuakzawh
leh thuakzawh na thaman na ngah ding hi.
[44]. Ki sek na-in khantoh nading ah akisam thu
ahi hi.
[45]. Sinphot na om kei leh theihna om thei lo
hi.
[46]. Pasian in leitungah apiansak nai loh bek
om a, apiansak theihloh om lo hi.
[47]. Gul apai ciangin akiim, apaam sukha se lo
hi.
[48]. Aklui-in maitang zahtak tuam nei lo-in ahun
maan in khuang lel hi.
[49]. Vaphual pi-in ata akeuh dongin abusung ah
ngak den hi.
[50]. A pa' an azonkal in abu natuvang leh a pa'
in tulum ci-hi. Khat zawzaw asih ciangin asan na
ah lengto-in kikiasuk saka, anih un sikhawm uhhi
ki ci hi.
[51]. Tua hangin ki sihpih ngam ci-in Zomi te
Vaphual liim tawh ih ki ciamteh hi.
[52]. Muvanlai-in singsang pi tungah abutom in
abusung ah ling, lungme, khaugui athak te koih
hi. A ta akeuh ciangin thak sa-in akha zapzap a,
aling in sun in ki tomtom leh athahat ding acihna
ahi hi.
[53]. A tate len kisin sak-in vantung lam pua to
a, asang munpan khiasuk in leilak a tukma in
mankik zel in tuabang dan in atate sek hi. A ta
abusung ah aom lai-in khat in an zongin khat
akiim ah atate cing' in leng den hi.
[54]. Sum in na khempeuh ki cing' sak hi.
[Money makes everythings].
[55]. A hih hangin sum in siatna khempeuh a
zungpi [Root] ahi hi. [Money is the root of all
evils].
-Hih paunak kammal hoih thulu nam [55] tawh a
ki hanthawn ih hi ding a, mailam ah zomi te in
nuntak pih in ih zuih zawh tek nang in Zeisuh
khazih min tawh ka zomi pih te tungah tha kong
pia hi. Pasian in ih omna ciat ah thupha tawh
hong din kik ta hen.......A men.

Tuesday, March 17, 2015

Khat leh khat ki khual na in cidam na

mite in hong simmawh, hong gensia, ahih kei leh mawhna om lopiin hong taina hangin na sakna dam theiloin lungsim ah gu bangin hong zen cihna hi. Mi khat gen dan in a gen ding hileng “gutui dawn in midang si ding” i sak leh ei a dawnpen si ding na kihizaw hi. Tua hangin pumpi cina hi lo, ahih hangin thazawm mahmah mi tampi pen lungsim kha natna in zung thukpi ama nuntakna kha ahih manin gimpih uh hi.
Lungsim khaatna in bang teng ah buaina hong tun thei hiam cih tawm en dih ni. Kei muhna tamlo kong gen ding a, hih teng bek cihna hilo hi.
Lungsim khaatna in cidamna lam buaisak hi: Lungsim khaatna i pumpi sungah gu bangin kizel hi. Muhdahna, maisaklohna, cimtakhuaisakna leh khaatna in gilpi meima, si-khang natna leh a dangdang hong tun hi. Doctor tampite’ upmawhna ah 90% natna pen hehna, launa, muhdahna leh lungsim ah khaatna panin hong piang hi dingin ciamteh uh hi. Mi na muhdah leh tua na muhdahna in nang sila in hong bawl hi.
Ihmu theilo, gim leh tawl kisa tawntung mi pawlkhatte amau lungsim ah buaina nei mite ahi uh hi. Nuihmai leh lungkim bangin a om uh hangin a lungsim uh gim tawntung hi. Ann kam lim loin lawm leh gual tawh kikholh zong lunggulh lo uh hi. Siavuante’n hih bang mite a mit uh leh a maisuah uh ah kimu thei hi ci-in na gen uh hi. Hih bangin a buai mi khat in, “Mi khat ka muhdah a kipanin ama sila ka suak hi. Ka ngaihsutna hong ukcip ahih manin ka nasep zong nuam kasa thei kei hi. Ka muhnoplohna in ka pumpi tungah gu bangin hong zen ahih manin na khat peuhpueh sem leng ka gim pahpah hi. Nidang a nuam kasak nasepte tu’n ka ningkhin zo hi. Khualzin khiat cih nangawn thalawpna om nawn lo hi,” ci hi.
Lungsim khaatna in i ngaihsutna nawngkaisak hi: Lungsim sungah khaatna, gimna hong om ciangin a sawt deuhdeuh leh zungkha deuhdeuh hi. Tua hangin lungkiatna, lungkiatna panin nuntakna mannei loin ngaihsutna tung thei hi. Hih bangin buaina hong neih uh ciangin a innkuanpihte, lawm leh gualte zong muhnoplohna hong nei uh hi. Khat peuh in kammal a zatte uh a sialam bekin ngaihsun uh a, amau kicihna in bulhpahpah uh hi. Gualzo, lawhcing nuntakna hong neih nadingun hih bang lungsim nusia in paikhia ning a cih uh kisam hi.
Lungsim khaatna in na mizia zong hong nawkkha ding hi: Na muhdah, ahih kei leh na hazat mi khat ama’n hong thei in hong thei kei leh na ngaihsunsun hi. Tua bek hi loin na muh ciangin na nungzangah a vot sim khat in hong zensuk ding a, na maitaina zong hong bei ding hi. Na ngaihsutna bangin na gamtatna hong pai ding ahih manin na muh ciangin nopmawh nasak hangin ama gamtatna bangin damdam in na gamta ding hi. Tua hangin lungsim khaatna in mizia khek thei cih pen mi tampite tungah tung takpi hi.
Lungsim khaatna in Pasian tawh kizopna buaisak hi: Topa thungetna i gen ciangin, “Ko tunga hong mawhte ka maisak uh mah bangin, kote mawhna zong hong maisak in,” i ci uh hi. Ahih hangin mite’ mawhna maisak lopi i hih leh eite mawhna zong kimaisak lo ding hi. Pasian in hong maisakna pen eite’n zong mite mawhna i maisakna ah kinga hi (Matt 6:14-15). Mawhna lungsim tawh thungetna i neih leh tua thungetna hong kidawnglo ding hi (Late 66:18). I mawhna in Pasian tawh hong kikhensak hi (Isaiah 59:2).
LUNGSIM KHAATNA PANIN NA SUAHTAK THEIH NADING
Hih haksatna na neih pulak in: Kipulakna in guallelhna hi loin suahtakna, vanzanna ahi hi. Mi tampite’n amau haksatna a neih uh hangin pulak ding maizumin ngaihsun uh hi. Mi khempeuh kiangah pulak ding cihna hilo hi. Na muan mahmah, midangte kianga hong genlo ding mi kiangah na haksatna pulak in. Khatvei pastor khat in, “Sia aw, kei hong simmawh den ka pawlpi sung uh ah om, ken zong a tawptawpna ah it bawl nawn loin amah ka muh ciangin ka nungzang hong hik in muhdahna in hong zen hi. Bang cih ding ka hiam?” ci-in hong dong hi. Amah tawh ka kiho sungin a maisuah hong taangzaw in ka thei a, tua ciangin ama’n, “Nong genpihte thupi lua, ka puakgik khempeuh a tukmang tawh kibang hi,” ci hi. A taktak in ken ama gen na ngaingai in, lungsim thungetna na neinei hi ing. Ama puakgikte hong gen ciangin ama adingin suahtakna khat hi a, pulakna in lungsim vangikte beisak hi.
Lungsim khaatna hong pia theite tawpsan in: Mi pawlkhat lungsim khaatna panin suakta nuam ci napi-un amau sep ngei teng mah sem veve uh hi. Tua bang lunggimna vangik hong piate na tawpsan kei leh na van hong zang tuanlo ding hi. A gentehna in zu hangin lunggimna leh innsung buaina na neih uh leh tua na tawpsan madong na buai toto ding hi. Paunak khat in, “Tui na siansak nop leh a tuinak ah pai in,” a cih bangin lungsim damlohna hong kipatna mah panin na khaktan keileh phatuamlo ding hi. Hih hong pia theite i gen theihloh hangin tua bang haksatna nei mite’n hong kipatna thei mahmah uh hi. Tua na theihte mah tawpsanin nusia leteh nang adingin damna hong hi ding hi.
A piangsa thute hangin paulap zong ken: Lungsim natna pen a piangsa thute hang hi gige hi. Tem tawh ki-at kha leng dam kikpah thei a, thu tawh ki-at kha leng damhak mahmah hi. Bang hangin damhak hiam cih leh damna ka deih a cih hangun paulap ding zong toto in tua teng mah tawh dam thei lo uh hi. Pawlkhat in a dam ding zong lunggulh thei nawn loin a paulap tawh nungta uh hi. Amah in, “Ka nuntakna a taktak in kei mawhna hi loin, tua nu tua pa hang hi,” acih uh hangin a thuak pen amau bek mah hi gige hi. Paulap tawh a nungta mite mi lawhcin sangin a lawhsapna hizaw hi. Paulap panin a dam nading ngaihsuna a hanciamte damna lampi a tawn hi in nuamsa in nungta thei pah ding uh hi. Tua hilo, amau kidiksakin midangte mawhsakna tawh paulap zongte dam theilo uh hi.
Maisak inla, tua maisakna ah om in: Thu tawh a liam mite in tua thute ngaihsunsun leh a liamma leh a natna kibehlap zaw hi. Ahi zongin tua thute hong pusuakna pa/nu maisak leng ei a suakta kihipah hi. Maisak inla, tua maisakna ah dingkip in. Bang hang hiam cih leh na maisakpa leh nu nangawnin thei khalo thei hi. Bang phatuam ding hiam na ci kha thei hi; nangma’n na lungsim hong zen hong vut na neih pan tawldamna na ngah a, tua manpha pen hi. Maisak dingin lian lua na ci kha thei hi. Lian lua ahih leh na puak dingin zong lian lua cihna hi. Maisak dingin pammaih lua, i maisakpa leh nu in thusinna in nei leh na ci kha thei hi. Ahi zongin amau thusinna in nei tuan lo kha thei hi. Maisak toto leng ei a dam toto i hi ding hi.
Khaatna a piangsak nate paikhia in: Mipawl khat dam ding lunggulh mahmah napi’n lungsim natna a piangsak nate panin kihem khia tuan lo uh hi. Tua bang dahna, khuisatna, gimna hong pia, zan ihmut theihlohna hong ngahsak nate na paihkhiat kei leh na suakta tuan kei ding hi. Nusiat ding, paihkhiat dingte kemkem kei inla - pai pahpah in. Na lungsim khaatna a dam taktak ding na lunggulh leh paihkhiat ding om cihna hi. Gunkuang tungah mi a tuan ciangin a puak zawh ding val a tuan ciangun tum hi. Nang zong na puakzawh ding val na puak ciangin lungkhiatna buannawi sungah na tum ding hi. Zattheihloh in na om kha ding hi. Leitung nuntakna ah hong nasak ding thu, hong kapsak ding thu tampi na nei kha ding hi. Tua thute hangin na thazawm leh nang bek in thuak in na sihlawh thei hi. Paikhia mengmeng lecin nang a dam baih na hi ding hi.
Lungsim ngaihsutna thak nei in: I lungsim pen ngaihsutna lui bek i koih leh tuate mah kilumlet denin kingaihsunsun kha thei hi. Ngaihsutna thak guang leng tuate hangin a lui nate hong thanem ding a, a thak ngaihsutna in i nuntakna tha hong pia ding hi. Thu ummite adingin Pasian thu tampi tawh nungta leng, Topa thu nungta in vanglian ahih manin lungnopna, damna hong pia hi. Sawltak Paul in Rom khua thu ummite kiangah, “Na ngaihsutna kilamdangsak in,” (Rom 12:2) a cih bangin eite zong a lui nate i lunggulhna, siatna leh natnate mangngilh in mailam zuan in i nuntak ding kisam hi. Paul in zong Philippi khuate kiangah, “Nunglam a thute mangngilh in mailam hattakin ka nawt hi,” ci hi (Fil 3:13). Mi tampi piangthak khin napi a ngaihsutna uh limci lo i cihte a ngaihsutna uh thu hoih tawh a dimsak lote hi. Ngaihsutna thak tawh na dimsak kei leh a lui thute mah tawh na kidiah dinga, na lungkim kei ding hi.
Na khempeuh ah Pasian vangliatna phawk in: Thuneihna leh thukhenna a kem Topa Pasian in a dik a manin thukhen ding ahih manin nang lunghihmawhpih ken. Amah na ap nungsangin na huh ding kisam lo ding hi. Topa in hih bang na tuah thute gimna in zang loin thusinna leh thupha in hong heisak thei hi. Ama vangliatna sungah ap leteh na vai hong nuam ding a, na lungsim hong zang ding hi. Bang hang hiam cih leh, “Ka hakkawl puak nuam a, ka van zong a zang hi,” (Matt 11:28-29) ci hi. Joseph a sanggamte’n a zuak lai-un siatna leh muhdahna tua zah a lian om nawnlo dingin a ngaihsun kha ding hi. Ahi zongin Egypt gam ukpa hong suah ciangin a sanggamte hehnem a, “Topa in hong sawl ka hi, note lungkham kei un,” ci hi. Ama tunga tung thute Pasian theih loh omlo hi cih Joseph in muang hi. Tua mah bangin la phuaknu Fanny Crossby in, “Kei tungah bangbang hong tung zong Jesu’n a pha bawl ka thei,” na ci hi.
Thukhupna
Pasal khat a neu lai-in mi khat in a simmawh manin nasa lua a nisim in tuapa samsia tawntung hi. A sih ding kuanin kuamah zong mu nuam loin lungsim natna tawh kidimin om ahih manin hih bangin gen hi. “Tu’n ka lungsim khaatna in ka nuntakna netum khinta cih ka thei hi. Ka muhdahna in kuamah nasak loin kei bek hong nasak hi. Ka nuntak sung hell khuk om mah ka bang hi.” Na dam nadingin nangmah in na ngaihsut tawm keileh kuamah in hong pia lo kha ding hi. Na damna pen nang adingin a manpha penpen ahi hi. Topa in khaatna panin khumna nuntakna a nei dingin thupha hong pia hen. By:Rev. Dr. J.M. Ngul Khan Pau

Source: http://www.zogam.com/columnists/j-m-ngul-khan-pau/2291-lungsim-khaatna-panin-suahtakna.html

Thursday, February 19, 2015

Zomi namni thusuah zia

Zomi Nam Ni tawh kisai theih huai
thulaigil tampi nong suahsak/ Luikhiat
>>> man-in khangthak Zomi te adingin thupi
mahmah hi. Zomi Nam Ni hong tun
>>> ciangin Thu kigen na te leh Lai aki khah
te ah Mipi hanciam na hangin Ukpi
>>> te thu neihna abei dan leh Sila neihna,
siah kaihna cihte tua ni hangin abei
>>> dan khatin ki at / ki gen mawk mawk
thei hi. Tua pen ei le ei minam ki
>>> zuakna khatin ka mu-a ki lawm kasa kei
hi.
>>>
>>> Kawlgam suah takna leh Democray
tangthu en kik leng Kawlgam suahtakna pen
>>> Gen Aung San leh Ukpi te thukim na leh
vai hawm na hang bek hi-a, Mipi in
>>> Mangkang te tungah leh Ukpi te tungah
lungpho na/ deih lohna Mualtung gam te
>>> ah ki za kha lo hi. Ukpi ten a Ukna uh
nusia nuam nailo uh hileh/ mipi suah
>>> takna deihsak nailo uh hi leh amau
thuthu hi tuak lua keei hi. Hih
>>> 20.02.1948 Zomi Nam Ni ma 12.02.1947
Union Day /Pinlong thukim na ah letmat
>>> kithuh (Sign) na ah zong Mualtung gam
te pan mi mawkmawk in thuh theih hilo
>>> in Ukna za leh gam a nei te bek in " Ka
Ukna Za uh tuni-a kipan ka khia uhi"
>>> a na ci khin uh hi mawk hi. 20.02.1948
ni Falam khua ah Zomi bup ki muh
>>> khopna pen Suahtakna ngah khin
ihihmanin Zogam ading kimuh masak na
>>> Conference leh "Ukpi te thuneih nate
abei dingin ka thukim mah uhi" cih mipi
>>> thukim pihna alak ni uh hi tuak hi. Tua ni
pen Zomi Nam Ni in ciapteh ding
>>> ki thukim uh ahihmanin tuni dong aki
bawl suak hi ding hi.
>>>
>>> Pu Lian Uk hong lai thuk pen ama
tungah ka theihnop thute hi kei kacih mah
>>> bangin i theihnop taktak pen 20.02.1948
lai-a mipi pen kuateng, bangthu
>>> thupi kigen, Thuciap tehna Meeting
Minutes te bang teng hi-a cih tepawl
>>> athei om hileng sim nop huai mahmah
ding hi, cih kangaih sut manin dotna
>>> hongpiang ahihi.
>>>
>>> Zomi Nam Ni hong tung sial in Burma mi
te' khem athuak Mualtungmite ihih
>>> lam ka phawk aa, Bu Aungsan ii Japan
te tungpan angah gamkek nop lungsim
>>> hangin hibang din mun atung kha i
hihlam hongphawk sak hi. Pu Thawng Za
Khup
>>> Saizang atung kik ciangin khuapih ten
"Pu Khup aw Pinlong ah Sign athuh lo
>>> hi le cin ki ngah lo hiam? cih adot leh Pu
Khup in Sign thuh lo hi leng ka
>>> nuntak na mu kha lo ding hi uh teh" ci-in
dawng kik cih dan in za ngei lai
>>> ing. Mangkang te'n Pu Ukpi te kiang
"Suahtakna na lak khop uh leh Burma mite
>>> khem na thuak ding uhi, na khan toh na
uh ki khai lua lai hi", acih hong
>>> tangtung suak kasa hi. Pu Ukpi ten
Mipibup ading suahtakna adeih luat man-in
>>> Mangkang ten kawlte tawh suahtakna
laak khop loh ding 4 vei bang hong gen
>>> pih hangin na mang lo hi.
>>>
>>> Vaphual unau bangin Mipi te tungah Itna
anei, Vaphual nupa bangin a
>>> Mualtungmipih te tawh thukim khitsa
ciampel nop lohna Lungtang anei Zogam
>>> Ukpi te tungah hong tung ding Zomi
Nam Ni adingin hih kalai tawh zahtak na
>>> leh Pahtawi na ka pia hi.
>>>
>>> Long live Zomi & Zogam',
>>>
>>> Anthony Lian
>>> Frankfurt

Tuesday, February 3, 2015

Khutlam khiat na tawm khat

Ih khut lambang cipai hiam en dih ni ei guai a nuai aa number ki gual zui in nang a na en kik in
1.Hihlam aapai pen i nuntak nalam pan aa ki zom paisuak hi hih khutlam a omleh nangpen a kampha mahmah ban'ah midang tepahtak naleh nakhempeuh ah a gualzo mina hihi.
2.Hih dan a paipen inn kuanhoih innkuan nuam hithei hi i gennop na ah mihau teta nute tawh kiteng theiding hi.
3.Hihdan aa omleuleupen ngaihsut natawh na abawlthei leh milungsim theibaih te hi .
4.Hihlam danpen lamdang deuhhi mitul khat ah mikhat takhawng bek in nei hi a mahpen lamdang deuh in a ngaihsut nate zong hoih a hih ciang makai khat suakthei hi.
5.hih dan leuleu pen nakhempeuh telthei in ah thuthei baih zawdeuh hi.
6.Hihdan aa paite pen hihdan aa hong om a leh gualzawh nading nai mahmah hi hihlampi pen i gualzawh ding ciang aa hong om khia lampi hi.
7.hih lampi a neite pen gualzo mahmah ding aa, a hanciam na khempeuh a matung aa hongtun kikding a hunta hi.
8.Hih dan lampi hong omleh a genhak mahmah mi hiding hi nalawm ngaih nu na lawm ngaihpa i khutlam ah hihdan hong om leh ki dawm in.
9.Hihdan a om lampi paipen model lam sang a suakthei mi hi ding hi.
10.Hihpen a kampha mahmah a hih ban ah a ma i ngimna te a gualzawh nading in a hanciam mi hi aa zong gualzo pah hi.

Thursday, January 1, 2015

Pau nak tuamtuam

(41) Sakhi api san a no san ? => I nu I pa te mah ki sun ciat... (42) Sa khi in a tat na ding kuam kua khual? => Mai lam thu khual na in ki dawm in gam ta ding ,Na khem peuh ah ki guang khuak ding... (43) Sa khi that lo ngal tang tum? => A neu nate zo masa lo in na lian pi a tum te... (44)Sial tat nung a sial dai kai? =>A sia ding teng a siat khit teh i puah kik hang phat tuam nawn lo... (45) Sial nu phal zong sih kuang ah ki liiak? => I lawm i gual lui te ki mang gilh ngei lo a hi man in i ki muh kik ciang in nuam ki sa... (46) Sial vom leh sial vom ki ngai? => Ei mah tawh a ki bang mi te ki ngai... (47) Sim beng zong kim cit ciat tang zang ki guang? => Pil na siam na ki kim ta leh ma kai ding khat ki guang tuam... (48) Suang pi suang neu in thek? => A mah kia a ,,,,a lian a hau thei om lo... (49) Tang a si kawl in kah? => A bei sa hun a nop na dah na a hong phawk kik sak na... (50) Tu nai lo khe khuang? Man nai lo tul sui? => A hih ding teng zo ma sa phot lo pi a, a man khin sa bang a om te...

Friday, December 19, 2014

VAPHUAL TANGTHU

vaphual tangthu
Nidang lai in ah Kawlmangpa leh a galkap pawl khat,
kawlgam nitum na lam ahi, Zogam lam gam hong vak to uhhi.
Gamvak koikoi uh a, mun khat a tun ciangin, kawlgam
zanggam ah a muhngei nai loh uh vasa nam khat ahi, vaphual
pi khat, singkung tungkhat ah abu sungah a tui laitak hong
mu kha uhhi.
Kawlmangpa in, tua vaphual pen deihlua ahi man in, a galkap
te kiang, "A hing in hong matsak un," ci in thupia hi. Ahi zong
in a tui laitak vaphualnu in a muh ciang in kilat in, lau a hih
man in, leng khia ding in hong ki thuai hi. Kawlmangpa deih
lua ahih man in, galkap te kiang ah a kapna ding in thupia hi.
Galkap te in zong, vaphualnu pen hong kaplum takpi uhhi.
Tua laitak, a gei ah singkung tung ah atuang laitak aom,
vaphualpa in, a it, a ngaih alawmnu leh a innkuan pen
kawlmang pan hong kaplup sak in, hong suksiat sak a muh
ciangin nuntak na lamet omnawn in nasa lua ahih man in,
vantung lam lengto vingveng in, a sang na mun a tun teh, a
mah leh amah ki kiat bawl in hong kisi sak hi.
Hihbang vasa te khat leh khat ki itna, cihtakna leh sihpih
ngam na kawlmangpa in a muhciang in, thupi sa in, vaphual
pen zanggam ah khoi ding in hong ngaih sun hi. Vaphual bu
sung a et uh leh, vaphual tui tangkhat mu uh hi. Kawlmangpa
in tua vaphualtui pen zanggam ah hong ciah suk pihhi.
Kawlzanggam atun ciang in, tua vaphualtui pen, vatawt tuilai
khat tawh a keuh theih na ding, hong opsak hi. Vatawtpi in
zong, ama tui te tawh kigawm khawm in, ama tui te mah
tawh, a keuh khawm theih na ding hong op aa, a sawt lo in,
vatawt no te tawh kibang in, vaphualno zong hong keuh khia
hi. Tua vaphualno min ding in, Maung Chin (Lawm it) ci in
itna tawh sam uhhi.
Vaphualno zong vatawtno te tawh kithuah in, vatawtpi
nungnung zui in, an leh tui te hong dawn khawm, kimawl
khawm in nuam hong sa mahmah hi. Amah leh amah zong
vatawtno mah in kingaih sun lel hi. Tua zawh, kha khat
khawng hongto pai to aa, a tei zawk deuh uhciang in,
vatawtpi in, vatawtno teng tuipeek sin ding in, bual khat ah,
hong pai pih hi. Vatawtno te tuisung tuak in, tuipeek hong
kisin ziahziah in, tuisung ah hong kimawl ziahziah uh aa,
nuam sa mahmah hi. Ahi zong in, vaphualno tuisung ah
tuipeek ding in hong kithuai in, hong kumsuk ciang in, tuisung
ah hong om thei lo, tui hongpeek thei mahmah lo hi. A mah
leh amah a ki et kik kik leh, vatawtno dang te bang in, a
khepeek a neih loh lam hong kimu khia a, alu suang leh amuk
te zong hong mukhia hi. Amul te aki et leh, vatawtno dang te
bang in kanglo in, a vom lam hong kimu khia pan hi.
Maung Chin zong sanggam vatawt dang te tawh a kilam
danglam hong mukhia a hi man in lungneu mahmah hi.
Sanggam te tawh kibat theih na dingin, amul vom te leikang
hong zut in, a kheme te ah buangnai tawh khepeek ding in
hong pawl hi. Tuabang teng tawh hong omto na pi in, tuipeek
thei tuan lo in sanggam dang te tawh kibang khin zotaktak lo
hi. Vatawtpi in Maung Chin a lungneu lam a muhciang in,
"Maung Chin bangdia lungneu nai hia? Lungkia kei in,
hanciam kik le cin, tuipeek thei lel ding hi teh," ci in va
hanthawn hi. Ahi zong in, Maung Chin in tui cikmah hun in a
peek theih loh lam ding kitel a hih man in,"Pha mawh kei ee,
tui peek sin nawn dah ning," ci in dawng kik hi. Tua ni a kipan
in Maung Chin pen hong lungneu mahmah aa, thu hong ngaih
sun pha mahmah ta hi. Nidang in sanggam pianpih vatawtno
mah kisa in, a sanggam dang te tawh kimawl khawm, anzong
khawm, anne khawm tuidawn khawm in a om lai, agual nop
lai te pen ama ading lamdang pi khat hong suak aa, hong
ngaih sun thei mahmah lo hi.
Tuabang teng tawh lungneu in a om kawm in, nileh kha te
hong bei toto hi. Tua zawh kha thum khawng khat ciang in, a
mu ngei loh thu khat hong piang hi. Ni khat Maung Chin guak,
lungneu in thu ngaihsun in aom laitak, van laizang pan in na
khat hong kiasuk diai diai in, hong nai suksuk aa, a et phat
phat leh, vasapi khat hong suak hi. Tua vasapi pen a gei ah
singkung tung hong tu suk hi. Maung Chin in a et phatphat
leh tua vasapi pen amah tawh a kisun puteek, thu theih tuak
mahmah khat leh, a pil tuak mahmah khat ahih lam hong
mukhia in lunglut mahmah hi.
Vasa puteek in Maung Chin lungkham in om a muh ciang in,
"Hey, naupangno bang ding in lung kham na hi hiam?" ci in
donghi. Maung Chin in, "Pu aw, ka lungneu mahmah hi, ka
sanggam dang te tawh kibang lo in, kei katuam dang pha
deuh hi." ci in dawng kik kawm in," Bang hang in tuipeek thei
lo ka hi hiam?" ci in dong kik hi. Vasa pu in," Kei leh nang
pen cik mah hun in tui ipeek thei ngeikei ding hi. "Ei pen
vantung huihlak ah suakta tak in a leng thei vasa nam te hi
hang, na sanggam vatawt te bang in lei leh tui tung ah agam
ta te hi lo hi hang." Maung Chin in dong leuleu aa,"Tua ahih
leh, bang hang in ka deksuangh pha deuh hiam?" Vasa pu in,"
na dek a suangh na pen khuaktawh nasem nam te cih na hi,"
ci in dawng kik hi. Tua ciangin, " Banghang in ka mulvom a
hihiam?" ci in Maung Chin in dong leuleu hi. "Na mul vom na
pen, tha hat na leh galsiam na lim ahihi," a cih khit teh,
"Naupang aw, na min bang hong ci sap uhhiam?" ci in vasa
pu in dong kik hi. "Maung Chin hi," ci in dawng kik hi. Vasa pu
zong lungnuam het lo ahih man in, a thu piang leh a thutak
teng gen ding khen sat hi.
"Maung Chin cih bang minpen eimin hilo hi, Maung Chin cih
kammal zong ei kam ah omlo hi. Kawlmang pa in nang hong
it man in hongpiak min ahihi. Ei pen vaphual i hi aa, lusuangh
midang te sang agol zawk na in minam lian, kham lukhu a
khu minam cih na hi. Kei pen na Pu Zo Tung ka hi aa, nang
min in Zomi a hihi. Nang pen vatawt na hi kei aa, vatawt
zong na suak ngei kei ding hi. Van tung huih lak ah suakta
tak in aleng thei vaphual na hihi, hong leng to in hih singkung
tung ah konggen nop om lai hi," ci in Pu Zo Tung gen hi.
Maung Chin a kici, Zomi in, "Kei ka leng thei kei hi, zong ka
leng ngei kei hi," a ci hi. Pu Zo Tung in, "Han ciam in hong
leng to in, na leng thei lel ding hi," ci in gen kik hi. Tua ciang
in Zomi zong lengto ding hong kisin in hong hanciam hi. A
leng to ding in a kha hong zap in a hanciam leh leilak pan
khap khat khawng lengto zo hi. Tua ciang in Zomi in,
"Vantung ah ka leng to zo ngei kei ding hi, leilak pan khap
khat bek ka leng to zo hi," ci in gen kik hi. "Lungkia kei in, ka
tu aw, hong leng to in na leng thei lel ding hi," ci leuleu hi.
Zomi zong lengto ding in hong thasan in hong hanciam leuleu
aa, anih vei na in tong khat bang hong leng to zo hi. Athum
vei na khat vei thasan leuleu in hong hanciam leh hong leng
to thei takpi aa, Pu Zo Tung in, "ka gei ah hong tu in, thu
tampi tak kong gen lai ding hi," ci hi. Zomi zong Pu Zo Tung
gei ah hong leng in hong khawl hi. Pu Zo Tung in Zomi
maitang hoihtak in hong en in lungkim mahmah hi. Zomi lam
mai hongngat in, "Ka tupa aw, nangpen Zogam khem peuh
aluah ding, ukpipa na hihi. Napu napa khang a kipan in Zogam
a uk, innpi te, ukpite na hi uhhi. Vasa tui in na om lai in,
kawlmang pan vaphual thupit na a muh ciang in hong deih
mahmah in, na nulepa hong that sak a, nang pen vatawt te
tawh a suak khawm ding in hong bawl hi. Na nulepa sih
kazak ciang in, mun khem peuh ah nang kong zong koikoi aa,
tu in kha sagih pha khin ta hi," ci in Pu Zo Tung in gen hi.
Tua ciang in Zomi in zong, "Pu aw, Zogam na cih koi lai ah
om hiam?" ci in dong kik hi. Ahi zong in, Pu Zo Tung a khazap
kawm in, "Na theihnop leh ka nung hong zui in kong lak ding
hi," ci in vantung lam lengsan to hi. Zomi zong cihna ding thei
vat lo in, a kha hongzap pong mawk kawm in thei lopipi mah
in, a pu nung hong zui hi.
A putu in saklam nitum nalam manawh in hong leng toto
uhhi. Sauvei pi khat a len khit uh ciang in, tui lianpi khat hong
tung uh hi. "Pu, hih bualtui lian pi pen bang ki ci hiam?" ci in
hong dong hi. A pu in, "Ka tu aw, hih pen Gun Khawm ki ci hi,
hih pen Zogam leh kawlgam kikhen na gamgi hi aa, hih pan
alang lam teng khem peuh nang maluah ding gam ahihi," ci in
gen hi. Gun Khawm a tung khit uh ciang in, nitum na lam
hong manawh uh aa, tawlpi khat aleng khit uh ciang in, tuhun
kawlpi khua hong kantan in hong leng to uhhi. "Pu aw, hih
zanglai mun pen bang ki ci hiam?" ci in hong dong leuleu aa,
"Zo zang hi." ci in dawng kik hi. Gullu Mual hong kan to uh
aa, dolsing, limsing golpipi hong mu to hi. Hong leng toto
suak uh aa, mual hong sangto tektek ciang in, neksok paak,
phuitong paak, taaksing kung te hong mu uhhi, Zomi pen
nuam mahmah in a khitui bang hong luang kawm hi.
Tawlkhat hong lengtoh khit uh ciang in, mualsang mahmah
khat hong tung uhhi. Gim a hih man in tua mualtung ah tawl
hong nga uhhi. Tua mual pen tuhun in Thang Mual kici hi.
Thang Mual dawn pan in nisuah na lam hong ensuk uhaa,
Zozang gam teng Gunkhawm dong kizen suk in, zai mahmah
hi. Pu Zo Tung zong lungkim mahmah hi. "Ka tu aw, hih
gamteng na ma ukgam ahihi," ci in gen hi. Thang Mual pan in
nitum na lam hong en to leuleu uh aa, a mong kimu zo lo zah
dong in atam muallian mualpi vive hong mu hi. A et phatphat
uh leh, Thangmual sak deuh mualtung khat ah, paak nam
tuamtuam, phuitong, neisok, unok a kipan pak zihziah in a te
dimdiam mun khat hong mu uhhi. Hoih sa mahmah uh hi.
Tua mun pen tuhun in Tedim Mual ki ci hi. A tawl uh hong
dam ciang in, nitum na lam manawh in hong leng to leuleu uh
aa, Tedim Mual a kan tan khit uh ciang in, gun lianpi khat
hong mu uhhi.
Tua gunlian pi dungzui in, leilu lam hong pai toto uh a, tu hun
Tunzang gam lam, saipi mual lam hong zinto suak uhhi. Saipi
mual te hong khen to in hong leng toto uh a, zang leizau
golpi khat hong mu uhhi. Sauvei pi hong leng khit ciang in,
khua hong mial pian ta a hih man in, singkung tung khat ah
giahphual hong sat uhhi. Khualzin na tawh gim simsim a hih
man in, hongtak in hong ihmu thei uhhi. Ih mut nuam
mahmah in, zingsang zong hong tho baih mahmah uhhi. Zing
khua hong vak pian ciang in a et phatphat uh leh, a giakna
singkung pen, meitei kung na hi a, meitei kung vive a kiim, a
paam ah na dim zihziah hi. Zing an ding hong zong in, a nek
khit uh ciang in, khualzin ding hong ki pan leuleu uhhi. Tu in
ah, nitum na khang lam ahi, tu hun Mizoram lam manawh in
hong lengkhia leuleu uhhi. Mualkuam, lui kuam tampi tak
hong kantan uh a, mual kikal ah luitui luang sialsial te hong
mu ciangin lung hong nuam mahmah hi. Sun laizang pawl
hun acing ciang in, tuhun Aizawl mual ah hong tung in, sun an
nek kawm in tawlhong nga leuleu uhhi.
Tua laimun pan in, nisuah na lam mahnawh in hong kihei kik
khia leuleu uh a, tawlpi khat hong leng khit ciang in, tu hun
tonsim mual hong tung uhhi. Tua lai pan in atawl khat mah
hong leng khit uh ciang in, gunlui khat hong tung uh aa,
dangtaak a hih man kumin, tuidawn ding in hong khawl uhhi.
Tuidawn in tawldam khit ciang in, nisuah na lam manawh in
hong leng phei leuleu uhhi. Tu hun kapteel khua gei pawl a
tun uhciang in, mualtung khat ah paaknam kim, singkung
namkim tawh na kidim in hong mahmah hi. Vasa namkim
zong om a, vasa te in ukpipa Zomi leh Pu Zo Tung hong ciah
a muh uhciang in, lungdam lua kisa in, tualdawn in na om
ngeingai uhhi. Zam leh dak te tum ngeingai uh a, asuk lam
tawh, ato lam tawh, aphei lam tawh vantung ah leng ngeingai
uhhi. Kumpipa hong tung, aci alu dam tahen, kumsawt pi
nungta tahen ci in, kiko ngeingai uhhi. Tua lai mun pen tuhun
in Lennupa kici hi.
Zomi in Lennupa pan in Zogam khempeuh hong ukhi. Thuman
thutak tawh uk a hihman in, ki itna leh ki lem na tawh kidim
in Zogam pen khangto mahmah hi. Gal le sa bang mah omlo
in nuamtak in nungta uh aa, Zogam sung aa om, anung ta
ganhing teng khempeuh in Zomi tung ah siahsum kha khat
khatvei ta pia ciat uhhi. Tua bangin, ni leh kha te hong bei to
a, tua zong kha thum a cing ciang in, ukpipa Zomi in Pu Zo
Tung kiang ah, "Zogam leitaw khang lam, van ding in na vapai
kul ding hi. Tua lai mun ka pha ngei nai kei hi," ci in sawl hi.
Pu Zo Tung zong Zogam khang lam thuvan ding in hong
kithawi in khual hong zin khia pah hi. Hong lengsuksuk aa,
tuhun Khalkha khua pawl atung ciang in, huihpi guahpi nasia
tak in hongtuak ahih man in, khualzin zom suak thei lo in,
tualai mun ah hong khawl hi. Huih le guah thuak gawp ahih
man in, hong ngap lo in, a ci hong na mahmah hi. Tua a hih
ciangin, Pu Zo Tung pen ukpipa Zomi tawh kimu kha nawn lo
in, asih dong in tua lai mun ah hong teng suak hi.
2007 kum in, Zo vaphual en ding in, Zangkong gan hing khawi
na ah ka va en hi. Zo vaphual pen amah guak bek na om in,
lungleng leh tha nem tuak mahmah hi. Amah leh amah a
lentheih lamzong kithei kei leh kilawm hi.

Mel hoih nu ngak

Leitung ah i deihpen leh i utpen hoih isak mahmah khat tawh ki it thei ki ngeithei mahleng lungnuam pending cih kalam en hi,
Melhoih te a koici lamte mel hoih hiam ci in gensawm hi lehang gen cimtheih dingdan hilo hi,
Pawlkhat te a tunsang hi pawlkhat leuleu a tun tom hi pawl khat te lian in thau hi pawl khat te thaneu in gawng uh hi,
Hoihdan pen ki bang lohi lianmahmah in a it huai a hoih sieusiau mah om veve hi neu mahmah napi a it huai a pahtaak huai mah na om veve hi,
Mel leh duangtawh a hoih mahmah om leuleu hi hih a hoih ngiat pawl khatte pen a ci asa uh hoih ngiat hi a khut a khe uh a mit a kam a khut mal naleng in hoih kim in zol heuhiau uh hi'
pawl khat te leuleu a ci a sa a tun sang khollo napi a omdan leh a gamtat zia a luhek zia en'en le hang tuabang teng tawh kipakta in hoih tektek uh hi
Pawlkhat te golvenvan napi a maisuah it huai in pah taak huai mahmah zel hi hih mi hoih khempeuh bel ki it ki ngai tuanlo hi,
Tuabang lak ah abang cite deihpen ngaihsun pen cihpen mihing i deihdan ki bang lo hi'
Mel leh duang lianbek a hoihna tawh en ding cileng bel i deihbang i ngah zawh lohtam mahmah kha ding hi,
Hoih sakna in it na hi a i na pan in ngaih na hi a hi zong in na it khat leh na ngaih khat in nang hongbang ci muh cihthupi mahmah ding hi mel hoih veva pongmawk napi nang hongthusim lo khat va ngai kha le cin na lung gimden lel pah dinghi a ma ngaihsut na zuih kulpah lel ding hi,
  Nang hong it thei leh zia leh tongki thei omdan khawldan ki batpih khat zongzo hi lecin na haksat hun na gim hun in tha hongpia pia zo ding hi mi khat hoih mahmah in ka ngaih mahmah hang in a man kei ngaih zah in hong ngaih sunlo in ka ngaih ka phawk na a liat mahmah sam hang a malam pan kei a ding lungnop na leh tha piak na om lo a hih man in ka lungsim na den hi'
Hong ngai te in i kampau te hong kuppih thei in vai hawmna dingte ah tha hongpia in i haksat hunciang in hong vei in hong lung hih mawh tawntung hi'
Hih hun ah mel hoih napi a ngaih sut na gina lo leh a ki liansak mite in a mau ngaihsut na bek deih uh a hih man in vaihaksa pi khat a hihi,
Hoih mahmah napi thu hoih in i deihdan i kibat pihte in hongvan hong it te in ei ngaih dan mah in hong it hong ngai thei hi cih nop na ah it na ngaih na om na pin i nuntak zia ki bang lo lua zi leh pasal dingpen hamsa mahmah ding hi tua a hih man in nang it leh nang hong it ding pen na kantel na zonsiam leh mihampha pen leh minuam sapen na hiding hi,

Saturday, December 13, 2014

Numei te pahtaak dingna ut leh

EI TANGVAL TE THEIH HUAI THU [10] TE;
Pasian in mihing hongbawl cil a ki pan zi nei thei ding leh
pasal nei thei ding, suan leh khak nei ding cih a ma deih na
ahihi. A diak in ei Tangval te-in ih theih ding a ki lawm mah
mah thu nam [10] tawh hong hanthawn leh tha hong pia
nuam ingh. Tangval khat leh khat zong ki bang lo a hih man-
in ih khangno tangval lai mah-in om dan gamtat dan ding ki
dop ki kep a kul thu ahihi. Pa suah ding pen hamsa lo a, a hi
zongin pa cingtaak hih ding pen hamsa mah mah a hih man-
in na tangval mah in ki puah ki kem in la, omdan gamtat dan
hoihtak in ki kem in. Ei tangval te-in ih hoih na dingin hih thu
nam [10] te en suk dih ni.......
Nungak te hong pahtak ding na ut leh hih a nuai a te theih
sawm in;
[1]. Nungak te tawh na ki kholh ciangin a ki sap veva kei
buang leh khoih supsup neh supsup sedah in la, Khut thak pa'
hong ci ding uh a, Opportunity ki khak tan thei hi.
[2]. Nu mei te zahtak bawl in amah a kin bawl leh a thusim
te numei te'n paak ta mah mah uhhi. Hoih tak-in hopih sawm
in.
[3]. A tangsap na te ah na hih theih zah in huh in. Hongsap
leh zong a hunlap-in tun sawm in nang hongmuang mah mah
dinghi.
[4]. A mah hoih na sak nu tawh na ki tuak ciangin nuihmai
hiu hiau den in na mel siatna teng veng dinga, na taangsiat te
zong hong mu-lo tuam dinghi.
[5]. A mah tawh na ki kholh leh zong nuam nasak thu te
mailam ah zong ki muh kik ding na ut zia te genpih zel in.
Tua ni nangsang na ngaklah zaw dinghi.
[6]. Sangkah lai na hih leh pil sawm in nasep nei na hih leh ci
tak in zulh tat ken. A ciim a tei a ci-tak te numei te'n paak ta
uhhi. A hih hangin ki phat vet kei-in.
[7]. Sam sau zial zual cih khawng bil bah peuh bulh liapluap
cih peuh tatoo om nei nai cih khawng numei te'n en thei lo
uhhi.
[8]. Na neih sunsun silh leh ten siangtho sak sitset in la, sam
hiat zil zial kawm in om peuh le cin na mel a hoih luat loh
hangin na mat kah veve dinghi.
[9]. Na ki mai ngap khit ciang zong a khut let ding, kawi
dingleh nap [kiss] ding cih te na ngawn a khuan ngen zel in,
hong muang mah mah ding hi.
[10]. Na ki kholh sim in ciamnuih cih khawng thu tuam tuam
khawng gengen nui saksak le cin a lung uh nuam sa mah
mah ding uh a, hong cimtaak vet lo ding hi.
Tua a hih man-in ei tangval te-in Nungak tawh ki zopdan,
omdan, khawldan, siamna dingin hih thulu nam [10] tawh ki
han thawn sawn hi ni......
A telsiam ding leh a zui siam dingin top'n thupha hong pia
ciat ta hen..............

Friday, December 12, 2014

Nu Mei te thusim

Hih a nuai a ka gelhte pen Numeite lungsim
sunga om, a kigenkheh lote ahihi..Na sim inla
mangngilh nawn ken maw!!!
1). Kap a ka khitui a luan ciangin kei khelhna
ahileh hiloh nong gen ma in picing takin
hong hehnem masa zaw in.
2). A tawntungin hong phawkden leh hong
ngaiden hisam keng. Nang nong itzah nong
ngaih zah mah in kenzong hong it hong ngai
ka hizaw hi cih mangngilh kei in.
3). Nungak melhoihte na muhnop mahbangin
kenzong tangval melhoihte amu nuam veve ka
hihlam phawk in.
4). Naupang bangin kingeksakin kong
nawngkaisak hun ciangin hehna in la ken la,
na nuamzaw in. Nong thudawn ding ka ut
man hi.
francislamthang5). Mihau leh mi lawhcing na
hih loh hangin phamawh kei. Ahizong
hauhnopna leh lawhcin nopna lungsim nei a
na hanciam ding hong deih ingh.
6). Keizong khawsung ka vak ding ciangin a
hoih leh a etlawm thei bang penin akizem a
kipuah nuam ka hi hi.
7). A melhoihpen, a thacingpen leh a ithuai
pen ka hih sam loh hangin "It huai lua teh,
ngaih huai lua teh, kizemdan siam hong sa
lua ing ngaihno aw" cia nong phat zelzel ding
ka
8). Ka lup ding ciangin sawtvei nong ho nop
kei lezong hong Miss Call hamtang inla, SMS
tawh "Mangpha,,ihmut nuam maw" hong ci
hamtang in. Tua in ka lungsim nosuah sak in,
hong lungkimsak a, ka lungsim sung bek hilo
ka mang nangawn ah ka lung nuam mahmah
hi.
9). Na mel a hoih kei lezong phamawh
peuhmah kei, ahizongin a zahtak kai thei
dingin mi lakah na om teh kizem siam lecin
hong deih ingh.
11). Keizong a heh thei lua hi'ng, a hizongin
hong thumden zo lo ding hi'ng. Tua ahih
manin hong telsiam zelzel thei lecin ka
lungnuam ding hi.
12). Electric lam tawh kisai vante leh innsung
vante a bawl thei dingin kong ummawh hi. Na
bawl theih kei zenzen lezong a kibawlna mun
a thei dingin kong lamen hi. Pasal na hihna
tawh " U aw ken hong muang mahmah ingh."
aci nuam ka hizaw hi.
13). Innsung vanzatte a siat hun ciangin
kenzong ka bawl thei lua hi. Ahizongin nang
nong bawlsak ding lunggulh zaw ingh.
14). Vakna na neih ciangin "Kei tua laiah om
ing, tua laiah pai ding hi'ng" ciin hong theisak
hamtang in. Kiliatsakna leh thu neih nopman
hilo zaw a, na omna khempeuhah lungsim leh
mitkha tawh hong kihel nuam ka hizaw hi. Mi
kampa'n ka zak ciangin numei ka hihna tawh
ka lungsim na mahmah a, ka khasiat suak
baih mahmah hi. Tuabang a pian loh ding ka
deihna hizaw hi.
15). Kei kiang pan Miss Call na muh a, ahih
kei leh i kiho laitak hehin ka phone ka khak
pah zenzen leh hong nuaksuak kei inla, hong
Call kik pah hamtang in maw. Tua hileh nang
kong muanna khang semsem ding hi.
16). Na thau bel phamawh kei zaw in, na
giltui kei hamtang leh maw!!! Tuaciangin kei
sangin gawmzaw kei hamtang lecin!!!
17). Pasal thahoih vetvat,thacing, thagol leh a
hat tuak mahmah khempeuh numeite'n
lunggulh masa gai tuan lo hi ungh. Iplah zaw
tuam tuan lo hi ungh.
18). Lawm ginalo leh sum thangzatte tawh na
kikholh ding hong deih keng, amau mah
banga na gamtat khak ding kong phal loh
man hi.
19). Ka anhuansa na nek ciangin, ne bek ken
la, "Siam tak ciai maw lawm" ciin hong phat
zelzel in maw.
20). Lai lam na siam ding hong deih ingh.
Tua ahih keileh lezong kimawlna, Computer
pilna leh lasak..khat hamtang uk a na siam
ding hong deih ingh. Tuateng lakah khat siam
mahmah inla adangte zong a kilawm zahciang
thei lecin deih lai ingh. A hizong Computer
Games bel na thei vet keizongin phamawh sa
keng.
21). Ka nasep khat pepeuh hong buaipih inla
hong thupi simsak mahmah lecin ka
lungnuam mahmah ding hi.
22). Kiniamkhiat inla, a hizongin kiniamkhiat
cihciangin thu a khensat thei lo leh thunei
thei lo zahdong ciang liangin kiniamkhiat se
dah in maw.
23). An ka huan leh nang kuang sawp dingin
na kiging pah inla. Inn ka phiat leh sual nawt
dingin na kithawi khol pah in. Na sep takpi
leh takpi loh ding bel kei thu hi.
24). Na nasepna ah lawp in nuamsa mahmah
lecin ka nuam mahmah ding hi. Ahizong kei
tawh kikhawl man lo liang leh kei hong
mangngilh lianga na buaipih ding bel hithei
sakeng. Khasia mahmah ding hi'ng.
25). Ih kiten khitciang hong thau gawp
zenzen khaleng ka lungnuam lo dinga, nong it
loh nong ngaih loh khak ding lauhna tawh "
Annek hong kidawm dih ning e" ka cih hun
om ding hi. Tua hun ciangin " Annek kidawm
lecin natna dangin hong buak zaw inteh lawm
aw. Na thau hang na cidam peuhleh hoih zaw
hi. Na thau a na gawng zongin ka zi hiteh,
kong itna kiam tuam ngei lo ding hi" hong ci
hamtang in maw....
Tuabang hi ei numeite lungsim......!!!!!!!
# Francis # Lamthang

Wednesday, December 10, 2014

Nuntak zia ki banglo

Khangno picing khat a i omcing ihphawk i ngaih mah hong om sese.
  Khat leh khatbel ki bangkim kholkei thei'in teh a hi zong in it deuh leh ngaih deuh ki neiciat kha in ka um hi.
Itna cihpen lamdang sa mahmah ing Ngaih na cih pen lamdang hi,
Hih ih ki It theihna leh i ki ngaih theihna pen cidam na hi kik leuleu hi,
Lawm ngai thei lo leh it tuam a nei theilo te,pen miki cingkhol lote na hi pian pah lel ding hi,
A cidam khat in mitam pi mu a hoih i sak theih leh i ngaih theih a tuam a hong om pen lamdang kasa hi,
  A hoih mahmah mi khatpen kalungsim sungah a hunhun in hong suak khia den hi, a mahtawh ki khawl nuam den ing a hi zong in i om zia i nun takzia ki bang kimlo a khual a tual ah ki vak koikoi in i om na ki bang kim thei khol lo hi a hi zong in a mah ka phawkden a ka ngai mahmah hi'
A makiang ah zong hong ngai ing kaci thei zel hi hoih hong sa ing kaci thei zel hi hih ka Itna leh ka ngaihna te ka genmun ciang in a manzong ciamnuih peuh tawh hongdawng theizel mah hi,
A hizongin ken ka It takpi a ka Ngaih takpi hi, it na ngaihna pen ki hem gengen sang in ki siang gen pahpah leng a ngaite a ding in i thuakdan nuamtuam mahmah aa'
  A hizong in i ngaihte'n ei kiang ah hongdawn kik nading pen i zak kik ding haksa mahmah hi mitam pi in ei tung ah it na hong genleh i ngaihsut na ki lamdang in mihing ih hih mahbang in tawmbang kimuan na kivom tekding hi,
A hizong in ki muan na pen a hunciang khat om in (taam-hun) nei mawk hi i paalhun pen kum15 sung ciang khawngbek hi lehki lawmhi pawlkhat te a khangno lai un a ut dandan nu ngak a hizong tangval a hi zongin ngah zo huaizo mahmah napi a khangno hun Iplah leh (Paal aam) lua uh a hih man in ki ngaihpih leh ki itpih ding zonglo uh a gualnop na tawh a hun uh hongzangzang uh aa'
  Hih hunpen a nop mahmah leh i thahat laitak a hih man in huntom nosung in hong bei denden lel hi
hih hun ah ki it na cihtak na i neihding kisamhi mi hoih khat na hih na leh vang naneih laitak in belnuam sakha mah ni teh a hun hong kiakia in nitum kuanbang in i hoihna i tha hatna te hong kiamkiam ding cih phawk ding ki sam hi'
Cihtak na i neihleh lawmhoih ki nei in a hoih in zong hong ki mupah lel hi,
Cihtak na neilo hoih mahmah vaangnei mahmah napi ei zong kidik saknuam mahmah napi hang in ih cihtak lohna pan'in i paal lai i tha hat na a kiampian ciang mite in zong hong neumuh in ei i ki diksak nop hang in hong ki nawl khinpianpian ta ding hi lel mawk hi'
A hizong in i It khat i ngaih khat pen ki it ki phawktawn tung a ki ngai ngaungau ki phawkphawk sam hi
Ahi zong in i ngaih na leh i it na pen hongsan siam loin hong ciamnuih bawl zel na pan in i lam et na tampi kiam zo leuleu hi,
Itna leh ngaih na ki kal ah tha ki piak kul hi it na ki lah zelzel kul hi hih in hong maitai sak in cidam na in ki nei hi'
Nupa ki lem lo te pen cidam den lo uh hi Pasal sang in Nu mei in thuak zaw hi a Pasal a khel mahmah numei pen lungkham den a hih man in kiamkiam lel hi a hih zawh leh a mah thusiam tawp a a Pasal a mai et zawh kei leh a lung a noptheih nading lampi a omlo a hi mai hi,
Nu mei te ngaih na a liat mahmah sang in Pasal te ngaih na lian zaw leh khual zaw dawm zaw hamtang hi'
Pasal ngai khol lo a nu mei in hoih sa ngai kee in ki tenpih cih khawng pen lampi man khollo khat na hi gige hi a ma ngaih a hih man in a mai et det kul hi a zol det kulding hi lung kimsak det kulding hi hih pen a let zawh kei leh a lung gim mamah numei a suak a hi lel hi'
  A hi zong in i khangno hun sung zatsiam in zonsiam ding ki sam hi ei hong it hong ngai it na kikim ding pen tampi omhi, hi'napi in lamdawt ki tawn lua ta in neih lehlam pilna siamna sumleh pai tawh i kalsuan ciang in it na sang a lianzaw i masuan pilna sum lehpai in i mel hong hoih sakden lohi ih ki it na honglen kipden lo hi hih hunciang in i lampi ei leh ei sialna lampi ah ki pai hi veve a hak sa tak a kalsuan mah a kul hong suak hi.
  Tua a hih man in it na sung ah ki pumkhat na itna sung ah ki khual na a om den Pasian kiang ah ki ap in It leh ngaih zonsiam ngaih sutsiam ding ki sam mahmah hi leitung ah.

Sunday, December 7, 2014

ITNA NEI LENG

**ITNA NEI LENG..**
-Itna nei leng..Melhoih sak zo aa...
Mel a hoih zg in Itna nei kei leng..ki mudah baih hi.
-Itna nei leng..Kisem zo aa...
Ih sep zwh dg hg in Itna ih neih kei leh a twp dong
kisem nuam lo hi.
-Itna nei leng..Thuakzawh na kinei aa,
Itna omkei leh ki Muneu baih se hi.
-Itna nei leng..Kipia khia ngam aa...
Ih piak khiat hg in Itna hikhin lo thei hi.
-Itna nei leng..Kingai den thei aa..
A ngai bek hi leng..ki Mangngilh pah hi.
-Itna nei leng..ih Lungkim den aa...
Ih lungkim hg in Itna nei kei leng..swt ki mang lo hi.
-Itna nei leng..A hoih lam in kimu thei aa...
Itna nei kei leng a hoih pp zg a sia lam in ki la thei hi.
-Itna nei leng.. Ih lung nuam baih aa..
Itna nei kei leng.. ih lung Kham den hi.
-Itna in ih khua og lum sak thei aa...
Itna nei kei leng ih khua ul baih phadeuh se hi.
-Itna in Upna,Lam et na sang in thupi zaw aa...
Upna,lam et na ih neih hg in Itna ih neih kei leh
Amawk na hi.(1Korin 13:13)

Saturday, December 6, 2014

Pasal ten iteel ding Numei namte

“ LO ZONG KHIAL LENG KUM KHAT KI ZAWN
LAWH AA, ZI ZAWNG KHIAL LENG KHAN TAWN”
KI CI EI ZO PAUNAK
1.nu leh pa ong deih sak te teel zaw ding maw? ei
Ngaih ngait teel zaw di?
Nu le pa thumang a nah lawh peek a cih bangin nu
le pa awi tawh ki teng le cin hoih pen ding hi. Nu
le pa awi tawh ki teng leng innkuan sung nuam
ban ah lei tungah khan sau ding ci lai hi
(Exo20:12).
2. Ei sang in U zaw maw? Nau zaw koi teel zaw
di?
ciamnuih leh cih tak a ki zang, “ A guh peh ding hi
kei” ii cih tei hang a u zaw zi pen hoih lo zaw hi.
Numei u zaw ahih leh cidamana ki kim lohna
hangin nupa kalah ki kam tamna piang thei hi. Tua
ahih manin, zi ding pen kum 2,3 bang nau zaw leh
hoih zaw hi.
3.Mel hoih tebek teel zaw ding maw?
Khang lui ten, Melhoih ning tui kidawn thei lo a cih
mah bangin melhoihna sang lungsim hoih thupi
zaw hi. Pua tham mel hoihna, ki zepna sang
lungsim Topan deih zaw hi (Ipet3:3-5), lungsim
siangtho va bang pil na ci hi.
4. Pil na nei te bek teel maw?
Nang tungah ki ngasa pen ing. Eg. M.A khat in lai
tan nei lo zi hong la leh lamdang hong ki sa ding
hi. Zi cih pen haksat na mun leh nopna ah hong
huh thei den ding thu pi mahmah hi. Eg. Na ci na
lu khat na leh zatui neng bang neng khat
peuhpeuh ah lai thei zek ki sam ding hi. Na zi pen
midang sang na muan zawk ahih kul hi. Laitan nei
lo khat in ZI degree nei khat tawh hong ki teng leh
lamdang ki sa leuleu hi. Nang tungah ki nga sa
zaw ing.
5.Ei ngaih te maw? Ong ngai te teel zaw di?
Hi thei hi leh nang lungkimna pen nang ngaih te
tung bek ahih manin, nang ngaih pen na ngah zaw
leh hoih pen hi. Ahizong khat ii ngaih zawkna tawh
ki itna pen tulngei lo ding hi. Itna ki kim (same
balance) hoih pen hi.
6.Sum leh pai hau te maw? thu dik, thu khual te
teel zaw di?
Neih leh lam cih pen khualzin bang hi lel hi. Huih
seem bang a leng mang thei hi lel hi aa, a diakdiak
in Zomi te pen khang khat kan a hau ki tam lo a
hihmanin, ahau khat na teel sang thudik, thukhual
tee l zaw le cin hoih pen hi. Nang zong hau thei
lua hi teh.
7.Mi zawng mah mah khat hi leh teel veve ding
maw?
Mizawng khat hihna tawh tenpih ngam lah ken. Na
lawm it pen zawn na (poor experience) sin khin
ahihmanin hau le cin hauh dan siam ding hi. Na
ngaih leh tenpih ngam lah kei ni cia. Zawn leh
ngau a thupi masa hi kei.
8. A pil te maw? Ahau te maw? A mel hoih te
maw?
“Na tangvaal lai tak in na mitnih hongin zi zong in”
Hih zong nang tungah ki nga sa ingh, Mipil degree
nei khat na hih leh degree nei khat mah deih ding
hi the, ahau na hih leh ahau mah deih ding hi the,
a melhoih na hih leh melhoih mah deih ding hi teh,
nang lung tung pen mah tel in. Laisiangtho in Zi
hoih pen (Paunak31) bup ah gen hi. Simin.
9.A Kum tawm mah mah maw? A Kum tam mah
mah khat koi teel zaw ding?
Nupa sungah kum tam ki khai lua pen hoih lo hi.
Nu pa kalah ki lungkim sak zo lo buai na lian pen
khat hi. ( Nu leh Pa ki kal (sex) vai ah pen kum ki
khai lua hoih lo hi. A U zaw a hi aa, a nau zaw ahi
zong kum ki khai lua hoih ngiat lo hi. (Book: Life
and home value)
10.A Mah cih bek a ci ten tan khat teel teitei ding
maw?
Ama thu a sa zi pen hoih lo hi. Nupa cih pen
lutang nih a hih hang pum khat ding ahihmanin thu
kimang siam ding mah hoih pen hi. Ama cih bek a
ci zi pen et in zong nei ken. Ki kam kum thei lo zi
pen lak loh ding hoih zaw phial sa ing.
11. Lawm leh gual hau mah mah khat teel zaw
ding maw?
Paunak Proverbs 18:24; 17:9, 17; 27:6, 9, 10, 14,
17; 26:18-19; 25:8-10, 17, 19; 19:22; 20:6; 14:22, a
paak tatna tawh lawm hau ahih kei nak leh bel
lawm haut e hoih sa ing. Lawm hoih ii cih pen “A
friend in need is a friend indeed”
12.A ci lum he ha te maw? A ci vot dekdak te teel
zaw ding?
A ci lum nam ngiat om aa, ci vot nam ngiat zong
ki om hi, hih te gel ki leh bulh lian leh hoih lo
dia..hehehheeh
13.A kan kuat kawi kawi nuam khat teel zaw ding?
Ki it ki ngai cih te ki mang zo leng ah hoih pen hi.
Sarah in zong a lawmpa Abraham thu gen na te
mang den in “Katopa” ci lai hi. Hong zah tak hong
thupi sim tem ah tel in.
14.Thu dot bawl ding a ut den khat maw? Ei cih
bangbang ong mang khat maw?
Nang cih dan hong mang den ZI zong gina cih pah
ding zong hilo aa, ama tungah thu dawt ut den
khat zong Zi gina hi khin lo hi. Tua ahihmanin ki
mang diamdiam ding thupi pen hi.
15. A tawn tung a ngek bawl ding aut te deih zaw
maw? Aki sap hun aa-mai biak siam zaw maw?
Kam siam ngai dah leh lam phei tawndah om lo a
cih mah bang in ngek bawl leh mai biak ki deih tek
den hi. Nupa kal ah kammal hoih veve zang siam
leng innkuan sung nuam zaw ding hi.
16.Ong nung zui sim2 leh na gam tat na khem
peuh ong en cik khat teel zaw ding maw?
Nu pi pa pi khit the ki muan mawh na ding in om
loh ding thupi hi. Na nungak, na tangval lai dan in
kamsiam lua ken, na kamsiam luat leh na nung
hong ki zui simsim ding aa hong ki encik ding hi.
“Na zi zawn lai tak na mit tang nih tawh zawng in
la, na zi neihkhit teh alang bek ha king”
17.Inn kuan nun tak na pen khat kia ta vuan hi a ci
nuam te teel zaw ding maw?
Khat kia ta vuan ci a, a tha dah tenpih vet ken,
Nupa ki lung tuak khua khat in zo lo a cih mah
bang in khat ta vuan a ci tentan te bang kuasung
nuam ngei lo ding hi. Sem khawm pang khawm
mah thupi pen hi.
18. Koi ci dan nu mei te na mu dah pen2 hiam ?
A nuak hat te leh a kin geek sak te mu dah zee
ling. Pasal te om loh kal aa a ki nungak sak te
zong ka muhdah mahmah pawl tak khat hi.
19. Koi ci nu mei te en pi thei zaw ?
Pasian lam ah ki pia aa, a masang a lian zaw a
uzaw a zahtak siam te enpi thei ing.
20. NU mei khat pen a mel hoih na tel zaw di
maw? A pil na koi teel zaw ding?
Nu leh pan pen melhoih sang a pil mah hong deih
sak zaw ding hi. Melhoih cih pen tu lai dan bang
leh limlang ah hong ki en nuam ding aa, khedap tul
sang mah deih in ki zep lam zong model nuam
ding hi. Nu leh pan hih dan te deih masa kei, nu
leh pa tawh na ki lem na ding zi tel in.
21. A mel a siat leh tel zaw veve ding maw?
A melsia pen ngai masa in hong um keng hi.Ngai
kei le cin lah ten pih veve ding maw ci kei ni teh,
nang tung ki nga ei. Na neih loh sang hoih zaw
ve.hehehhe
22.Arna ding ut te deih zaw maw? Siang gen pah2
sang thei te koi deih zaw?
Siang gen pahpah ding te hoih zaw buang ke
lawm………
23.PASal dang tawh a hun,a mun tawh ki tawh ki
tuak aa, ki thuah leh sang siam di maw?
setsanzii hong val luat leh bel tai zek kul ve,a
hizong amun ahun na theih siam kul om ding aa,
san siam loh ding om ding hi. A ma lungsim puak
zia na theihkhit sa ahih teh nang khensat na thupi
lo dia.
24.A heh baih, mi dang tawh a muang mawh baih
te teel veve ding maw?
Mi tawh hong muang mawh baih lua pen nang
ngaihna sang na lawmnu ngaihna lian zaw cih tel
in la, tenpih ngam lah ken.
25.INN kuan sung na sep Nu mei te sep ding cih
bek hi ci aa han ciam nuam te bek na deih hiam?
Tua dan lungsim a pua numei pen deih huai
mahmah hi. A hizong tua dan hong cih zenzen
hang numei te sep ding bek hi lo hi. “Pasal ten
zong an huan thei ding, puansawp thei ding,
anseep thei ding numei te sep theih teng sem kim
thei ding in a mau dam loh te a hih kei leh huh
ding a kulna ah huh thei ding thupi hi” EGWhite
26. Thu ngaih sun mah mah te na deih semsem
hiam?
Thu ngaih sun mel lo aa lungnuntak cih zong om
mihing te lak ah a om thei lua hi. Paunak sungah
Ngimna gelna om lohna ah khuami te kisia acih
mah bangin, thungaih sun nuntak zia ding khantoh
zia ding vision a nei te ithuai, ngaih huai semsem
hi.
27.A tawn tung in na ki thuah pih zo den ding
hiam?
Na itna ngaih nak leh thuah pih den zo ding hi teh.
Na gaih loh khat pen cimtak baih thei ding hi teh.
Atawntungah na ki thuahpih ngam pen na itpen na
zi hi ding hi. A tawn tung in na ki thuahpih ngam
kei ding leh zi nei kei le teh …..
28.Ong Uk nuam lua mah mah leh eee..?
Uk nuam cih zong pen, nang na tei loh luat man hi
ding ahih teh, ong uk luat theih loh na ding in
zahtak kai hisitset den in. Pasal a ki cian lo te pen
zi ten uk zaw deuh hi. Ki ciat sawm in.
29. A Sep ding teng a sep khit teh suang tum pi
bang aa tu netnat khat hi leh ee?
Sep ding a om kei leh bel a khawl ngak kul mah
ding hi. Sep ding om lo phawt ahih man, a hizong
zihoih pen tawl ngak hun nei lo khawl man hun nei
khol lo zaw hi. A ma khawlna lel bel maban tun a
hih teh mawh sak pah ding hi sam kei.
30. Kam tam mah mah khat hi leh na sang siam
zo diam?
Amun a hun thei lo aa a theu thei lo guah bang aa
paupau bel vang hong pia lo a hih manin hilh kul
ding hi. Tua hong mang kei leh lah nang thu ci ni.
Kamtam pau ten tampi khial a pau ip thei te mipil
hi.
31.A tawn tung in na gei ah om den ding maw?
A tawn tungin na om sak den zawh leh bel ahau
lam na hih teh na zi pen a hampha suak ding hi.
Numei gina khat pen na sep hong zong hamtang
ding hi. Atawn tung in bel na gei ah om hong um
nuam thei mah ve, na sep thadah man lel tak a
hih leh ngaih sut huai………….
32.Lawm ngaih hau mah mah khat na hi leh ee?
A nungak lai takin lawm ngaih ahau ahih a na lung
akiat ngap leh na ki teen ma in kan tel masa in,
tua na theih pipi tawh hong it a hong zui ngam
khin ahih nak leh lawm dang ngai dingin patauh
huai lua kei
33.Inn kuan sung ah nun tak zia a zong te bek
maw?
Nu pa hih khit teh pen khat bek sep ding cih na hi
lo hi. Ki huh khawm liailiai ding hi aa, nuntak zia
bel tham lo in nung leh mai lam ah zong na nih un
ki zop siam kul ding hi. Innkuan sung nuntak na
bek thupi sa in setsanzii na nih un siam lo aa na
nung na mai uh na ki kei uh leh hoih khin lo hi.
34. Inn sung na sep bek sem ding maw? A pua lam
ah sep sem lo ding maw?
Inn sung nasep bek sem ding hi pah sam lo aa,
apua lam ah zong na sem ding hi lel hi. A hun
zuizui dan hi mai hi…”Sum kuang in a lii khuat
numei in a man nawt”
35.Ki zep uk mah mah nu mei hi leh deih zaw
maw?
Numei pawl khat pen a nupima ki zem cih tak ki
zem in a hizong a nupi khit the ki zem nuam nawn
lo cih zong om thei lua hi. A kizem mah deih huai
zaw ee..Melbek tham lo in um leh bel siangsak
den ding aa, veng leh pam etteh tak cing in om
ding hi. EGWhite
36. Sum zat hang mah mah hi leh ee?
Innkuan sung hong ki tawng sak den pen sum le
paai vai mah hi pen hi. Sum zang siam lo khat pen
nupi cing papi cing hi nai lo ding hi. Sum ngah na
zong ngaih sut kul hi. A bei sak pah pah sang a
zawng lam siam zaw leng hoih sa ing.
37.Ei sum tha lawh s te ong ngen2 khat hi leh ee?
Nupa na hih man un sum tuam neih thei lo hi uh
teh, sum tuam kep a leh lungsim ki muan zawh
lohna hi. Tua ahih manin na sum muh sunsun
kemsak in la na zi muang mahmah le cin hoih hi.
38. Thu kawi kaih pah2 khat hi leh ee?
Lungsim kawi kaihkaih khat pen na ki teen ma in
theih sawm in.
39.A Tawn tung in zolzol mai biakbiak den kei ding
hi leh ee?
Mai zolzol biakbiak ut pen zi ding in deih huai
masa lo hi. Mi muhna ah zong ki lawm lo tua ahih
teh ki ten ma thukhin khai masa in.
40.NU mei hoih khat ih cih pen koi cih dan te hiam
hi a tung a teng na sim khit teh ong gen kik ve vua
guai